افت ۲۹ درصدی فروش ایران خودرو، سایپا و پارس خودرو

فروش سه خودروساز بزرگ ایران، یعنی ایران‌خودرو، سایپا و پارس‌خودرو، در نیمه نخست سال ۱۴۰۵ با کاهش قابل‌توجهی همراه شده است. بر اساس آمار منتشرشده، مجموع فروش این سه شرکت در شش‌ماهه نخست امسال به ۲۷۰ هزار و ۷۴۴ دستگاه رسیده؛ در حالی که در مدت مشابه سال گذشته ۳۸۳ هزار و ۴۵۰ دستگاه خودرو به فروش رسیده بود. به این ترتیب، فروش خودروسازان بزرگ کشور طی یک سال ۱۱۲ هزار و ۷۰۶ دستگاه کاهش یافته و افتی معادل ۲۹.۴ درصد را ثبت کرده است.

هم‌زمان با کاهش فروش، تولید این سه شرکت نیز در نیمه نخست سال ۱۴۰۵ حدود ۳۱ درصد پایین آمده است. محدودیت در تأمین قطعات، مشکلات ارزی و دشواری‌های مربوط به ثبت سفارش واردات، از جمله عواملی هستند که ظرفیت تولید و عرضه خودرو را تحت فشار قرار داده‌اند. تداوم این شرایط، روند ورود خودروهای صفرکیلومتر به بازار را با محدودیت بیشتری روبه‌رو کرده است.

پارس‌خودرو بیشترین افت فروش را تجربه کرد

بررسی عملکرد جداگانه شرکت‌ها نشان می‌دهد پارس‌خودرو در میان سه خودروساز مورد بررسی، بیشترین کاهش فروش را داشته است. فروش این شرکت از ۳۰ هزار و ۸۵۶ دستگاه در نیمه نخست سال ۱۴۰۴ به ۱۲ هزار و ۳۰۲ دستگاه در نیمه نخست سال ۱۴۰۵ رسیده است. بنابراین، فروش پارس‌خودرو با افت ۶۰.۱ درصدی مواجه شده است.

ایران‌خودرو نیز در این بازه زمانی ۱۹۲ هزار و ۹۷۸ دستگاه خودرو فروخته است؛ رقمی که در مقایسه با فروش ۲۵۳ هزار و ۷۱۲ دستگاهی سال گذشته، کاهش ۲۳.۹ درصدی را نشان می‌دهد. سایپا با فروش ۶۵ هزار و ۴۶۴ دستگاه در نیمه نخست امسال، افت ۳۳.۸ درصدی را نسبت به فروش ۹۸ هزار و ۸۸۲ دستگاهی سال قبل تجربه کرده است.

جزئیات فروش ایران‌خودرو، سایپا و پارس‌خودرو

تمام اعداد جدول بر اساس تعداد دستگاه محاسبه شده‌اند و درصدهای کاهش نیز از مقایسه فروش دو نیمه نخست سال به دست آمده‌اند.

افت شدید فروش هایما و محصولات گروهی

کاهش فروش در سطح محصولات نیز قابل‌توجه بوده و در برخی گروه‌ها شدت بیشتری داشته است. فروش محصولات هایما در نیمه نخست سال گذشته ۱۰ هزار و ۳۹۰ دستگاه بود، اما این رقم در نیمه نخست امسال به ۲ هزار و ۵۴۰ دستگاه کاهش یافته است. در نتیجه، فروش هایما ۷۵.۶ درصد افت کرده که یکی از شدیدترین کاهش‌ها در میان محصولات بررسی‌شده به شمار می‌رود.

فروش سورن نیز از ۷۰ هزار و ۵۹۳ دستگاه در نیمه نخست سال ۱۴۰۴ به ۴۹ هزار و ۵۶۸ دستگاه در مدت مشابه امسال رسیده است. در گروه محصولات سایپا، فروش خانواده X200 شامل تیبا، کوییک و ساینا از ۶۱ هزار و ۱۳۶ دستگاه به ۴۲ هزار و ۵۹۸ دستگاه کاهش یافته است.

شاهین دیگر محصول سایپا است که با کاهش فروش مواجه شده است. فروش این خودرو با افت ۲۹.۵ درصدی به ۱۱ هزار و ۸۱۶ دستگاه رسیده است. در پارس‌خودرو نیز فروش گروه Q200 از ۲۶ هزار و ۵۹۵ دستگاه در نیمه نخست سال گذشته به ۷ هزار و ۸۶۵ دستگاه در سال جاری کاهش یافته؛ یعنی این گروه افتی حدود ۷۰.۴ درصدی را ثبت کرده است.

رشد فروش شهریور، جبران‌کننده افت شش‌ماهه نبود

آمار ماهانه نشان می‌دهد عملکرد خودروسازان در شهریور نسبت به مرداد بهبود داشته است. مجموع فروش ایران‌خودرو، سایپا و پارس‌خودرو در شهریور به ۶۲ هزار و ۲۲۶ دستگاه رسید، در حالی که این سه شرکت در مردادماه ۵۳ هزار و ۱۶۱ دستگاه خودرو فروخته بودند. مقایسه این دو رقم، از رشد حدود ۱۷.۱ درصدی فروش در شهریور حکایت دارد.

تولید ماهانه نیز در شهریور نسبت به مرداد حدود ۷۵ درصد افزایش یافته است. با وجود این، رشد تولید و فروش در یک ماه نمی‌تواند به‌تنهایی عقب‌ماندگی ایجادشده در عملکرد شش‌ماهه را جبران کند. برای بهبود وضعیت عرضه، تداوم روند تولید، فروش و تحویل خودرو اهمیت اساسی دارد.

پیامدهای کاهش عرضه خودرو در بازار

کاهش فروش و محدود شدن عرضه خودروهای صفرکیلومتر می‌تواند دامنه انتخاب خریداران را کاهش دهد و بخشی از تقاضا را به سمت خودروهای کارکرده هدایت کند. همچنین اگر افت عرضه ادامه پیدا کند و تقاضا ثابت بماند یا افزایش یابد، فشار بیشتری بر قیمت خودرو وارد خواهد شد.

با این حال، وضعیت قیمت خودرو تنها به میزان تولید خودروسازان وابسته نیست. نرخ ارز، توان خرید خانوارها و میزان عرضه خودروهای مونتاژی و وارداتی نیز در تعیین شرایط بازار خودرو طی نیمه دوم سال نقش دارند. بنابراین، برای ارزیابی مسیر آینده بازار باید علاوه بر آمار فروش و تولید ایران‌خودرو، سایپا و پارس‌خودرو، روند تأمین قطعات، واردات و عرضه سایر گروه‌های خودرویی نیز دنبال شود.