اسقاط ۱۹۰ هزار خودرو و موتورسیکلت؛ پیامد بر بازار ایران

رئیس سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران در بازدید از یکی از مراکز اسقاط اعلام کرد که فرآیند اسقاط نزدیک به ۱۹۰ هزار دستگاه موتورسیکلت و خودرو در سامانه‌ها ثبت و تکمیل شده است. این برنامه بخشی از تلاش‌های دولت برای کاهش آلایندگی، کاهش مصرف سوخت و ایجاد اشتغال در زنجیره بازیافت است.

اصلاح قیمت‌گذاری و آیین‌نامه؛ چه تغییری رخ می‌دهد؟

فرایند تعیین قیمت ضایعات و نحوه تخصیص گواهی اسقاط هنوز نیاز به بازنگری دارد و پرونده در دست سازمان حمایت قرار گرفته است. با تصویب آیین‌نامه اصلاحی قانون ساماندهی خودرو در کمیسیون‌ها و هیئت وزیران، انتظار می‌رود تقاضا برای گواهی اسقاط افزایش یافته و روند اجرایی سریع‌تر شود.

اسقاط گسترده خودروهای فرسوده می‌تواند عرضه خودروهای دست دوم را کاهش دهد و در کوتاه‌مدت روی قیمت‌های بازار خودرو ایران تاثیر بگذارد. در شرایط فعلی که واردات محدود و قیمت خودروهای نو در ایران بالاست، کاهش عرضه دست دوم ممکن است فشار قیمتی ایجاد کند. از سوی دیگر، خروج خودروهای پرمصرف و غیراستاندارد می‌تواند تقاضا برای خودروهای اقتصادی و کم‌آلاینده را افزایش دهد.

بسیاری از خودروها و موتورسیکلت‌هایی که اسقاط شده‌اند، نسل‌های قدیمی با مصرف سوخت بالا، استانداردهای ایمنی پایین و موتورهای پرآلاینده بوده‌اند. حذف این ناوگان به نفع ارتقای ایمنی و کاهش میانگین مصرف سوخت در ناوگان شهری است. برای خریداران ایرانی، امکاناتی مانند مصرف سوخت کمتر، فناوری‌های کاهش آلایندگی و ایمنی بالاتر به اولویت تبدیل می‌شود.

اقتصاد چرخشی و بازیافت مواد

اسقاط نه تنها به کاهش آلودگی کمک می‌کند، بلکه ضایعات فلزی و پلیمری حاصل از خودروها می‌تواند وارد چرخه تولید فولاد، مس و صنایع پلیمری شود. این مسئله به کاهش واردات مواد اولیه، تقویت صنایع داخلی و ایجاد شغل در مراکز بازیافت و قطعه‌سازی منجر خواهد شد.

مقایسه با بازار خاورمیانه و پیامد برای مصرف‌کننده ایرانی

در برخی کشورهای خاورمیانه سیاست‌های مشوق برای اسقاط و نوسازی ناوگان با یارانه و معافیت‌ها همراه بوده است. در ایران با توجه به محدودیت واردات و نوسانات قیمت، اجرای موفق برنامه اسقاط می‌تواند به بهبود کیفیت ناوگان و در بلندمدت کاهش هزینه‌های مالکیت خودرو برای رانندگان منجر شود.

نتیجه اینکه تکمیل و نهایی شدن اصلاحات قیمت‌گذاری و آیین‌نامه، رشد تقاضا برای گواهی اسقاط، ایجاد مشاغل جدید در زنجیره بازیافت و تاثیر مثبت بر کیفیت هوا و مصرف سوخت را به همراه خواهد داشت.