معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهوری در جریان بازدید از شرکت سایپا و مرکز تحقیقات و نوآوری صنایع خودرو این گروه، از نزدیک در جریان تازه‌ترین پروژه‌های فناورانه، برنامه‌های توسعه محصول و دستاوردهای سایپا در حوزه قوای محرکه قرار گرفت. در این بازدید، موضوعاتی مانند طراحی و تولید موتورهای کم‌مصرف، حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان، توسعه خودروهای برقی و هیبریدی و اصلاح ساختار مدیریتی و تولیدی سایپا مورد بررسی قرار گرفت.
در نشست برگزارشده با حضور حسین افشین، معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهوری، علی شیخ‌زاده مدیرعامل گروه خودروسازی سایپا و فرشاد مقیمی رئیس هیات عامل سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران، ظرفیت‌های موجود و برنامه‌های آینده این خودروساز در زمینه فناوری و توسعه محصولات تشریح شد. محور اصلی این نشست، حرکت صنعت خودرو به سمت کاهش مصرف سوخت، افزایش توانمندی داخلی و استفاده از فناوری‌های جدید در تولید خودرو و موتور بود.
تأکید بر ادامه مسیر توسعه فناوری در سایپا
حسین افشین پس از بازدید از بخش‌های مختلف گروه خودروسازی سایپا، عملکرد این مجموعه را نشانه‌ای از ادامه روند توسعه در صنعت خودرو دانست. او با اشاره به تجربه خود در حوزه فناوری و شناخت فراز و فرودهای صنعت خودرو، از مدیران و کارکنان سایپا تقدیر کرد و گفت پروژه‌هایی که در این مجموعه مشاهده شده‌اند، از جمله پروژه مربوط به موتور آریانو، نشان می‌دهند که ظرفیت‌های فنی و مهندسی سایپا در حال رشد است.
به گفته معاون علمی رئیس‌جمهوری، تحول در صنعت خودرو نباید به چند پروژه کوتاه‌مدت یا اقدامات مقطعی محدود شود. توسعه فناوری در این صنعت به برنامه‌ریزی مستمر، سرمایه‌گذاری بلندمدت و همکاری میان شرکت‌های خودروساز، مراکز تحقیقاتی و مجموعه‌های دانش‌بنیان نیاز دارد. از نگاه او، تولید خودرو و موتور کم‌مصرف یکی از مهم‌ترین مسیرهای پیش‌روی صنعت خودرو کشور است.
افشین تأکید کرد که نتایج پروژه‌های توسعه محصول معمولاً در کوتاه‌مدت نمایان نمی‌شود. ممکن است برنامه‌ریزی‌های فنی و فعالیت‌های تحقیق‌وتوسعه پس از چهار یا پنج سال به تولید انبوه یک محصول جدید منجر شود. بنابراین، فناوری‌ها و محصولاتی که امروز در بخش خودرو و قوای محرکه سایپا دیده می‌شوند، حاصل روندی هستند که از سال‌های گذشته آغاز شده و اکنون به مرحله قابل مشاهده‌تری رسیده‌اند.
او افزود تغییرات ایجادشده در حوزه موتور و خودرو، نشانه تداوم حرکت صنعت است؛ با این حال، این مسیر باید بدون توقف ادامه پیدا کند. توسعه محصول و فناوری زمانی می‌تواند پاسخ‌گوی نیازهای آینده باشد که به شکل پیوسته دنبال شود و میان اهداف صنعتی، سیاست‌های دولتی و برنامه‌های شرکت‌های خودروساز هماهنگی وجود داشته باشد.
حرکت سایپا و خودروسازان به سمت موتورهای کم‌مصرف
یکی از مهم‌ترین موضوعات مطرح‌شده در این بازدید، کاهش مصرف سوخت و توسعه موتورهای کم‌مصرف بود. معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهوری با اشاره به تأکید رئیس‌جمهوری بر این موضوع گفت سال گذشته از خودروسازان خواسته شد برنامه‌های خود را برای توسعه موتورهای کم‌مصرف ارائه کنند. این درخواست، بخشی از جهت‌گیری دولت در حوزه صنعت خودرو و انرژی است و لازم است شرکت‌های خودروساز نیز طرح‌ها و اقدامات خود را در همین مسیر پیش ببرند.
کاهش مصرف سوخت در خودروهای تولید داخل، از نظر فناوری قوای محرکه اهمیت زیادی دارد و می‌تواند به بهبود عملکرد کلی صنعت خودرو کمک کند. از این رو، سایپا در کنار توسعه محصولات جدید، برنامه ایجاد یک خانواده موتور را دنبال می‌کند؛ خانواده‌ای که قرار است نسخه‌های مختلفی را برای استفاده در محصولات گوناگون این گروه دربر بگیرد.
افشین در عین حال یادآور شد که تحول در صنعت خودرو یک‌شبه اتفاق نمی‌افتد. طراحی موتور جدید، آزمایش‌های فنی، آماده‌سازی خطوط تولید، هماهنگی با زنجیره تأمین و رسیدن به تولید پایدار، فرایندی زمان‌بر است. با وجود این، آنچه اهمیت دارد مشخص بودن مسیر حرکت کشور به سمت تولید خودروهای کم‌مصرف و هماهنگی دستگاه‌های اجرایی و سیاست‌گذار در این زمینه است.
خانواده موتور جدید سایپا چه ویژگی‌هایی دارد؟
مهدی رادمنش، عضو هیات‌مدیره و قائم‌مقام مدیرعامل گروه خودروسازی سایپا در امور توسعه محصول و کیفیت، درباره برنامه‌های این شرکت توضیح داد که سیاست‌های مربوط به مصرف سوخت، کاهش ناترازی بنزین، کنترل آلودگی هوا و نوسازی ناوگان، در پروژه‌های توسعه محصول سایپا مورد توجه قرار گرفته‌اند.
به گفته رادمنش، نخستین پروژه مهم سایپا در این مسیر، توسعه خانواده موتور است. هدف از اجرای این پروژه، کاهش مصرف سوخت و استفاده از فناوری‌های روز دنیا در قوای محرکه محصولات آینده عنوان شده است. این خانواده موتور در نسخه‌های تنفس طبیعی، توربوشارژ و توربو GDI توسعه خواهد یافت و قابلیت استفاده در خودروهای مختلف سایپا را خواهد داشت.
توسعه یک خانواده موتور به جای تمرکز بر یک پیشرانه مستقل، امکان استفاده از فناوری و معماری مشترک در چند محصول را فراهم می‌کند. بر اساس توضیحات ارائه‌شده، سایپا می‌خواهد از این ظرفیت برای پاسخ‌گویی به نیازهای مختلف محصولات خود استفاده کند. جزئیات فنی، زمان دقیق تولید انبوه و مدل‌هایی که این موتور‌ها روی آن‌ها به کار گرفته خواهند شد، در این نشست اعلام نشد؛ اما این پروژه به عنوان یکی از برنامه‌های اصلی سایپا در بخش توسعه قوای محرکه معرفی شد.
برنامه سایپا برای خودروهای برقی و پلاگین هیبریدی
حرکت به سمت خودروهای برقی و هیبریدی نیز بخش دیگری از برنامه‌های اعلام‌شده گروه خودروسازی سایپا است. رادمنش گفت این گروه علاوه بر توسعه خانواده موتورهای احتراقی کم‌مصرف، مطالعات و اقدامات مربوط به خودروهای برقی و هیبریدی را نیز دنبال می‌کند.
بر اساس توضیحات ارائه‌شده، سایپا پس از انجام مطالعات مختلف، فناوری پلاگین هیبرید را به دلیل ظرفیت آن برای کاهش مصرف سوخت و نیاز کمتر به زیرساخت‌های شارژ انتخاب کرده است. خودروهای پلاگین هیبریدی از ترکیب موتور احتراقی و سامانه برقی استفاده می‌کنند و امکان شارژ باتری آن‌ها از طریق منبع برق بیرونی وجود دارد. با توجه به محتوای این نشست، انتخاب این فناوری در سایپا با هدف حرکت تدریجی به سمت قوای محرکه جدید و کاهش وابستگی به مصرف سوخت انجام شده است.
معاونت علمی ریاست‌جمهوری نیز توسعه این مسیر را نیازمند همکاری میان خودروسازان، شرکت‌های فناور و دستگاه‌های دولتی می‌داند. با این حال، در نشست سایپا زمان مشخصی برای عرضه خودروهای پلاگین هیبرید یا جزئیات محصولات احتمالی اعلام نشد. آنچه قطعی است، قرار گرفتن خودروهای برقی و هیبریدی در برنامه توسعه محصول این گروه خودروسازی است.
حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان در صنعت خودرو
حسین افشین بر آمادگی معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست‌جمهوری برای حمایت از زیست‌بوم فناوری صنعت خودرو تأکید کرد. او گفت این معاونت می‌تواند در توسعه فناوری‌های مورد نیاز خودروسازان، حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان و استفاده از ظرفیت صندوق نوآوری و شکوفایی نقش مؤثری داشته باشد.
صنعت خودرو برای توسعه محصولات جدید به مجموعه‌ای از فناوری‌ها در بخش‌های مختلف نیاز دارد. طراحی موتور، سامانه‌های الکترونیکی، قطعات پیشرفته، نرم‌افزارهای کنترلی و تجهیزات تولید، تنها بخشی از حوزه‌هایی هستند که همکاری با شرکت‌های فناور می‌تواند در آن‌ها اهمیت داشته باشد. بر همین اساس، تقویت ارتباط میان خودروسازان و شرکت‌های دانش‌بنیان یکی از محورهای مورد تأکید معاونت علمی در بازدید از سایپا بود.
افشین همچنین درباره نحوه ارزیابی محصولات داخلی گفت که هر محصولی ممکن است در کنار نقاط قوت، کاستی‌هایی نیز داشته باشد. به گفته او، نقد زمانی اثرگذار است که به اصلاح محصول، رفع ایرادها و ارتقای کیفیت کمک کند. نادیده گرفتن تلاش متخصصان و ظرفیت‌هایی که برای تولید یک محصول ایجاد شده، نمی‌تواند به توسعه صنعت منجر شود.
معاون علمی رئیس‌جمهوری افزود ممکن است یک محصول داخلی در سطح بهترین محصول جهان قرار نداشته باشد یا با مشکلاتی روبه‌رو باشد، اما ساخت آن به دست مهندسان، متخصصان و فناوران کشور ارزشمند است. از دیدگاه او، مطالبه پیشرفت باید با نقد سازنده همراه باشد؛ نقدی که مسیر بهبود کیفیت و توسعه بیشتر را نشان دهد، نه اینکه توان داخلی را به طور کامل نفی کند.
صنعت خودرو فراتر از تعداد خودروهای تولیدی است
یکی دیگر از محورهای سخنان افشین، ضرورت پرهیز از نگاه تقلیل‌گرایانه به صنعت خودرو بود. او تأکید کرد نمی‌توان این صنعت را فقط بر اساس تعداد خودروهای تولیدشده یا هزینه‌های مستقیم آن ارزیابی کرد و سپس به این نتیجه رسید که تعطیلی فعالیت خودروسازان و انتقال منابع به حوزه‌ای دیگر، الزاماً به نفع کشور خواهد بود.
به گفته او، چنین نگاهی زنجیره گسترده تولید و فناوری شکل‌گرفته در اطراف صنعت خودرو را نادیده می‌گیرد. تولید خودرو تنها به کارخانه نهایی مونتاژ یا ساخت بدنه و موتور محدود نیست، بلکه مجموعه‌ای از صنایع و شرکت‌ها در تأمین مواد اولیه، قطعات، تجهیزات و خدمات فنی با این صنعت همکاری دارند.
این زنجیره از صنایع فولاد و الکترونیک تا تولید تایر، پتروشیمی، پلیمر و ماشین‌کاری را شامل می‌شود. هرکدام از این بخش‌ها بخشی از ظرفیت صنعتی و فناورانه کشور را تشکیل می‌دهند و عملکرد آن‌ها با فعالیت خودروسازان ارتباط دارد. بنابراین، توسعه فناوری در سایپا و دیگر خودروسازان می‌تواند با ظرفیت‌های موجود در بخش‌های مختلف تولیدی پیوند داشته باشد.
تأکید بر این زنجیره به معنای نادیده گرفتن مشکلات صنعت خودرو نیست؛ بلکه نشان می‌دهد اصلاح، ارتقای کیفیت و توسعه محصول باید هم‌زمان با حفظ و تقویت توان صنعتی دنبال شود. در همین چارچوب، پروژه موتورهای کم‌مصرف و حرکت به سمت خودروهای برقی و هیبریدی، تنها پروژه‌هایی برای تولید یک محصول جدید نیستند، بلکه بخشی از مسیر ارتقای فناوری در کل زنجیره خودروسازی به شمار می‌روند.
پیشنهاد تشکیل کارگروه مشترک برای توسعه همکاری‌ها
فرشاد مقیمی، رئیس هیات عامل سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران، در این نشست بر اهمیت تحقیق‌وتوسعه در صنعت خودرو تأکید کرد. او صنعت خودرو را یکی از صنایع راهبردی کشور دانست و گفت در شرایط تحریم، افزایش ظرفیت‌های فناورانه و تقویت زیست‌بوم نوآوری می‌تواند به پایداری و استمرار تولید کمک کند.
مقیمی پیشنهاد داد کارگروهی مشترک میان صنعت خودرو و معاونت علمی ریاست‌جمهوری تشکیل شود. او همچنین بر امضای تفاهم‌نامه میان معاونت علمی، ایدرو، وزارت صنعت، معدن و تجارت و شرکت‌های خودروساز تأکید کرد تا همکاری‌های فناورانه با برنامه‌ای مشخص و قابل پیگیری دنبال شود.
بر اساس این پیشنهاد، همکاری‌ها می‌تواند در قالب مگاپروژه‌های فناورانه تعریف شود. برای هر پروژه نیز باید زیرپروژه‌های مشخص، برنامه زمانی دقیق و چشم‌انداز روشن تعیین شود. این شیوه می‌تواند از پراکنده شدن فعالیت‌های تحقیق‌وتوسعه جلوگیری کند و مسئولیت هر مجموعه را در مسیر اجرای پروژه‌ها مشخص سازد.
رئیس هیات عامل ایدرو همچنین گفت طرح‌های هدف‌گذاری‌شده از سوی وزارت صمت، معاونت علمی و فناوری ریاست‌جمهوری و سایر دستگاه‌ها، از جمله سازمان ملی استاندارد، باید بر اساس زیرساخت‌های موجود و با هماهنگی میان دستگاه‌ها اجرا شوند. این هماهنگی برای پروژه‌هایی مانند توسعه موتورهای کم‌مصرف و تولید خودروهای برقی و هیبریدی اهمیت ویژه‌ای دارد.
اصلاح ساختار و کاهش هزینه‌ها در گروه سایپا
علی شیخ‌زاده، مدیرعامل گروه خودروسازی سایپا، نیز در این نشست گزارشی از اقدامات انجام‌شده برای اصلاح ساختار و مدیریت منابع ارائه کرد. او گفت در ابتدای دوره مدیریتی، سایپا با کسری قابل توجه منابع و تعهدات مالی روبه‌رو بود و اولویت اصلی مدیریت این بود که ضمن انجام تعهدات گذشته، جریان تولید و حیات عملیاتی شرکت حفظ شود.
برای رسیدن به این هدف، مجموعه‌ای از اقدامات هم‌زمان در زمینه تأمین مالی، فروش دارایی‌ها، کاهش بهای تمام‌شده و مدیریت هزینه‌ها در دستور کار قرار گرفت. به گفته مدیرعامل سایپا، این اقدامات بخشی از برنامه‌ای گسترده برای ایجاد ثبات بیشتر در فعالیت‌های گروه و فراهم کردن زمینه ادامه تولید و توسعه محصول بوده است.
شیخ‌زاده همچنین به اصلاح ساختار شرکت‌های زیرمجموعه سایپا اشاره کرد. در این فرایند، شرکت‌هایی که ارتباط مؤثری با مأموریت اصلی گروه نداشتند، شناسایی و تعیین تکلیف شدند. هدف از این کار، چابک‌سازی ساختار سازمانی و کاهش شرکت‌های غیرضروری عنوان شد.
مدیرعامل گروه خودروسازی سایپا گفت بخش قابل توجهی از اقدامات انجام‌شده در حوزه اصلاح ساختار، کاهش هزینه‌ها، تعیین تکلیف دارایی‌ها، مدیریت تعهدات و چابک‌سازی گروه، اکنون آثار خود را نشان داده است. این اقدامات قرار است مبنای ادامه مسیر سایپا برای بهبود عملکرد، تقویت تولید و پیشبرد پروژه‌های توسعه‌ای قرار گیرد.
جمع‌بندی؛ سایپا در مسیر بازتعریف قوای محرکه
مجموع اظهارات مطرح‌شده در بازدید معاون علمی رئیس‌جمهوری از سایپا نشان می‌دهد که این گروه خودروسازی توسعه قوای محرکه را در کنار اصلاح ساختار و کنترل هزینه‌ها دنبال می‌کند. توسعه خانواده موتور در نسخه‌های تنفس طبیعی، توربوشارژ و توربو GDI، بخشی از برنامه سایپا برای کاهش مصرف سوخت و استفاده از فناوری‌های جدید است.
در کنار این پروژه، خودروهای برقی و پلاگین هیبریدی نیز در برنامه توسعه محصول سایپا قرار دارند. انتخاب فناوری پلاگین هیبرید بر اساس مطالعات انجام‌شده و با توجه به ظرفیت آن برای کاهش مصرف سوخت و نیاز کمتر به زیرساخت‌های شارژ صورت گرفته است.
با توجه به زمان‌بر بودن فرایند توسعه محصول، تحقق این برنامه‌ها نیازمند تداوم سرمایه‌گذاری، همکاری با شرکت‌های دانش‌بنیان، هماهنگی دستگاه‌های اجرایی و ایجاد یک برنامه روشن برای تحقیق‌وتوسعه خواهد بود. آنچه در این مرحله اعلام شده، جهت‌گیری سایپا برای فاصله گرفتن از موتورهای پرمصرف و حرکت تدریجی به سوی قوای محرکه کم‌مصرف، برقی و هیبریدی است؛ مسیری که طبق تأکید مسئولان، باید با برنامه‌ریزی مستمر و نگاه بلندمدت ادامه پیدا کند.
گفتگو
نظر بگذارید
نظرات
هنوز نظری ثبت نشده. اولین نفر باشید.