فن های پرسرعت مک مورتری که اسپیرلینگ را به سقف می چسبانند

مک‌مورتری نشان داده است که نیروی رو‌به‌پایین آیرودینامیک لزوماً به سرعت خودرو وابسته نیست. هایپرکار برقی بریتانیایی اسپیرلینگ با استفاده از دو فن پرسرعت، آن‌قدر مکش تولید کرد که به سطح بچسبد و در نمایشی کنترل‌شده، وارونه روی سقف حرکت کند.

به گفته مک‌مورتری، دو فن دوقلوی نصب‌شده پشت سر راننده می‌توانند تا ۲۳٬۰۰۰ دور در دقیقه بچرخند. این فن‌ها هوا را از طریق کانال‌ها و دریچه‌های مهندسی‌شده از زیر خودرو مکش می‌کنند، فشار زیر بدنه را کاهش می‌دهند و حتی در حالت سکون خودرو نیز نیروی رو‌به‌پایین قابل‌توجهی ایجاد می‌کنند.

فن‌ها چگونه خودرو را به سطح می‌چسبانند؟

در خودروهای مسابقه‌ای متداول، بخش عمده نیروی رو‌به‌پایین از بال‌ها، دیفیوزرها و جریان هوایی ایجاد می‌شود که با حرکت خودرو شکل می‌گیرد. بنابراین چسبندگی آیرودینامیک به سرعت وابسته است؛ هرچه سرعت کمتر باشد، نیروی رو‌به‌پایین نیز کاهش می‌یابد. مک‌مورتری این محدودیت را با سیستمی که آن را «نیروی رو‌به‌پایین درخواستی» می‌نامد، دور زده است؛ سیستمی متکی بر دو فن فوق‌سریع که هوا را از زیر خودرو می‌مکند و از مسیرهای خروجی پیرامون بدنه خارج می‌کنند.

فرم کف بدنه خودرو نیز به‌گونه‌ای طراحی شده است که این مکش را مؤثرتر کند؛ در نتیجه، اسپیرلینگ برای ایجاد چسبندگی به حرکت رو‌به‌جلو وابسته نیست. سازنده اعلام می‌کند که فن‌ها می‌توانند تقریباً معادل ۲۰۰۰ کیلوگرم نیروی رو‌به‌پایین تولید کنند؛ رقمی که از وزن خود خودرو بیشتر است. همین حاشیه به اسپیرلینگ اجازه داد وارونه بماند و در حالی که به سقف چسبیده است، حرکت کند.

مک‌مورتری این پدیده را در آوریل ۲۰۲۵ به نمایش گذاشت. اسپیرلینگ پس از عبور از یک رمپ، وارد سکویی چرخان شد که خودرو را کاملاً وارونه کرد. زمانی که فن‌ها فشار منفی کافی را در زیر خودرو ایجاد کردند، راننده توانست بدون بند یا اتصال خارجی، خودرو را برای مسافتی کوتاه روی سطح وارونه حرکت دهد. این آزمایش نشان داد که سیستم می‌تواند حتی در حالت سکون نیز بر نیروی جاذبه غلبه کند، نه فقط زمانی که خودرو در حال حرکت است.

کاربرد عملی این فناوری بیش از هر چیز در پیست آشکار می‌شود. نیروی رو‌به‌پایین در سرعت‌های پایین می‌تواند چسبندگی تایرها را افزایش دهد و بدون نیاز به رسیدن به سرعت اولیه بالا، امکان عبور سریع‌تر از پیچ‌ها و پایداری بهتر هنگام ترمزگیری را فراهم کند. حرکت روی سقف عمدتاً نمایش توانایی فن‌هاست؛ مک‌مورتری تأکید می‌کند که این سیستم به سطح مناسب و شرایط کنترل‌شده نیاز دارد و به این معنا نیست که خودرو می‌تواند از دیوارها یا سقف‌های دلخواه بالا برود.

آزمایش وارونه آوریل ۲۰۲۵، که در آن اسپیرلینگ بدون مهار خارجی مسافتی کوتاه را روی سقف طی کرد، تازه‌ترین نمایش عمومی ادعاهای مک‌مورتری درباره نیروی رو‌به‌پایین مبتنی بر فن محسوب می‌شود.