فرمول جدید گواهی اسقاط برای شماره گذاری خودروها

هیئت وزیران با اصلاح آیین‌نامه اجرایی ماده ۱۰ قانون ساماندهی صنعت خودرو، چارچوب جدیدی برای تأمین گواهی اسقاط خودرو، موتورسیکلت و خودروهای وارداتی تعیین کرده است. این مقررات مستقیماً بر فرآیند شماره‌گذاری، هزینه واردات و برنامه تولید خودروسازان اثر می‌گذارد و می‌تواند ترکیب خودروهای عرضه‌شده در بازار را تغییر دهد.

بر اساس تصمیم جدید، تعداد گواهی اسقاط مورد نیاز برای هر خودروی وارداتی دیگر یک رقم ثابت نیست؛ بلکه نوع وسیله نقلیه، ارزش ارزی آن و رتبه انرژی در تعیین سهم اسقاط نقش دارند. به این ترتیب، خودروهای کم‌مصرف و پاک در مقایسه با مدل‌های سنگین، پرمصرف و آلاینده با الزامات ساده‌تری روبه‌رو خواهند بود.

سهم تولیدکنندگان داخلی از طرح اسقاط

خودروسازان و موتورسیکلت‌سازان داخلی نیز باید به ازای تولید هر چهار دستگاه، معادل یک گواهی اسقاط تهیه کنند. بنابراین، شماره‌گذاری محصولات تولید داخل به تأمین گواهی معادل ۲۵ درصد تولید ماهانه وابسته خواهد بود. این الزام می‌تواند تولیدکنندگان را به نوسازی ناوگان فرسوده، کنترل بهتر آلایندگی و توجه بیشتر به استانداردهای مصرف سوخت ترغیب کند.

تعداد گواهی برای خودروهای وارداتی

خودروهای سنگین و مدل‌های کم‌بازده

بیشترین سهم مربوط به خودروهای سنگین وارداتی با ارزش ۸۰ هزار یورو یا بیشتر و رتبه انرژی E، F یا G است. برای شماره‌گذاری هر دستگاه از این گروه، ۱۶ گواهی اسقاط لازم خواهد بود. این تصمیم می‌تواند قیمت نهایی کامیون، کشنده، اتوبوس و دیگر خودروهای تجاری سنگین را افزایش دهد و جایگاه آنها را در بازار واردات تحت تأثیر قرار دهد.

خودروهای سواری کم‌مصرف

در نقطه مقابل، خودروهای سواری وارداتی با رتبه انرژی A یا B، بدون توجه به اینکه ارزش آنها کمتر یا بیشتر از ۱۵ هزار یورو باشد، تنها به یک گواهی اسقاط برای شماره‌گذاری نیاز دارند. این رویکرد، مزیت رقابتی بیشتری برای خودروهای هیبریدی، کم‌مصرف و دارای قوای محرکه بهینه ایجاد می‌کند و ممکن است انتخاب خریداران ایرانی را به سمت محصولات سبزتر سوق دهد.

شرایط واردات خودروهای هیبریدی

واردکنندگان خودروهای هیبریدی، مستقل از میزان ارزبری یا ارزش خودرو، باید به ازای واردات هر دو دستگاه، یک گواهی اسقاط از همان گروه خودرویی تأمین کنند. این امتیاز می‌تواند موقعیت خودروهای هیبریدی را در مقایسه با خودروهای بنزینی پرمصرف تقویت کند؛ هرچند قیمت، امکانات، عملکرد موتور، ظرفیت باتری و دسترسی به خدمات پس از فروش همچنان در تصمیم خریداران اهمیت دارد.

امکان معادل‌سازی گواهی‌ها

در صورتی که گواهی اسقاط در یک گروه کاربری به اندازه کافی موجود نباشد، با تأیید مراجع ذی‌صلاح امکان استفاده از گواهی گروه‌های دیگر بر اساس ضوابط معادل‌سازی فراهم شده است. این سازوکار می‌تواند از توقف واردات یا شماره‌گذاری به دلیل کمبود گواهی جلوگیری کند و انعطاف بیشتری به بازار خودرو و صنعت بازیافت بدهد.

ضرایب جدید برای خودروهای فرسوده

مصوبه تازه، ارزش گواهی حاصل از اسقاط وسایل نقلیه فرسوده را نیز تغییر داده است. اسقاط خودروی سواری، استیشن و سواری کار سه گواهی معادل ایجاد می‌کند. این رقم برای تاکسی و آمبولانس به شش گواهی می‌رسد و اسقاط وانت‌های بیش از یک تن و پیکاپ‌ها پنج گواهی معادل به همراه دارد. خودروهای سنگین نیز بر مبنای نوع وسیله و تناژ می‌توانند چندین برابر گواهی دریافت کنند.

در مجموع، فرمول جدید تلاش می‌کند میان توسعه واردات، حمایت از خودروهای کم‌مصرف و نوسازی ناوگان فرسوده تعادل برقرار کند. نتیجه نهایی این سیاست به نحوه اجرای جدول تعرفه‌ها، قیمت گواهی اسقاط و ظرفیت واقعی مراکز اسقاط وابسته خواهد بود.