کارشناس خودرو: هنوز بر پایه پلتفرم های ۳۰ ساله می سازیم

سعید مدنی، کارشناس صنعت خودرو، با بررسی شرایط فعلی خودروسازی ایران اعلام کرد بخش قابل توجهی از خودروهای تولید داخل همچنان بر مبنای پلتفرم‌هایی ساخته می‌شوند که ریشه آن‌ها به حدود سه دهه قبل بازمی‌گردد. به گفته او، این وضعیت نشان می‌دهد صنعت خودرو کشور هنوز نتوانسته خود را با سرعت تحول فناوری در بازارهای جهانی هماهنگ کند.

مدنی تأکید کرد اگرچه در سال‌های گذشته اقداماتی در حوزه تحقیق و توسعه انجام شده است، اما فاصله میان محصولات داخلی و خودروهای روز دنیا همچنان در چند بخش مهم دیده می‌شود. کیفیت کلی خودرو، فناوری قوای محرکه، سطح بهره‌وری موتور و میزان مصرف سوخت از جمله حوزه‌هایی هستند که به اعتقاد این کارشناس، نیازمند توجه جدی‌تر و برنامه‌ریزی منسجم هستند.

تداوم تولید خودروهای مبتنی بر پلتفرم‌های قدیمی

این کارشناس صنعت خودرو گفت برخی از خودروهای پرفروش بازار ایران هنوز از پلتفرم‌های فرانسوی استفاده می‌کنند؛ پلتفرم‌هایی که طراحی و توسعه آن‌ها به حدود ۳۰ سال پیش بازمی‌گردد و تولید مدل‌های اصلی مبتنی بر آن‌ها مدت‌هاست در بازارهای جهانی متوقف شده است. به این ترتیب، بخشی از ظرفیت تولید خودروسازان داخلی همچنان به محصولاتی اختصاص دارد که از نظر معماری فنی، فاصله زیادی با نسل‌های جدید خودرو دارند.

مدنی افزود خودروهایی که در سال‌های اخیر به‌عنوان محصولات جدیدتر وارد بازار ایران شده‌اند نیز در بسیاری از موارد، بیشتر به مونتاژ محصولات شرکت‌های چینی محدود هستند. از نگاه او، این روند نمی‌تواند جایگزین ایجاد ارتباط پایدار با خودروسازان بزرگ جهان، انتقال دانش فنی و توسعه واقعی پلتفرم‌های جدید شود.

فاصله در قوای محرکه و مصرف سوخت

به گفته مدنی، بسیاری از خودروهای داخلی از نظر کیفیت موتور و عملکرد قوای محرکه، حتی در مقایسه با خودروهای اقتصادی خارجی نیز مزیت قابل توجهی ندارند. میزان مصرف سوخت این محصولات نیز همچنان یکی از نقاط ضعف مهم صنعت خودرو ایران محسوب می‌شود؛ موضوعی که نشان‌دهنده عقب‌ماندگی در توسعه موتورهای کم‌مصرف و فناوری‌های جدید پیشرانه است.

او همچنین به ضعف صنعت کشور در زمینه طراحی و تولید گیربکس‌های اتوماتیک اشاره کرد. مدنی یادآور شد پروژه همکاری با شرکت AVL اتریش برای توسعه موتورهای سه‌سیلندر، با وجود دریافت مجوزهای مورد نیاز، به دلیل مشکلات سیاسی و محدودیت‌های مالی و بانکی متوقف شد. این نمونه، به گفته او، نشان می‌دهد محدود شدن همکاری‌های بین‌المللی چگونه می‌تواند روند اجرای پروژه‌های فناورانه را مختل کند.

تحریم و مداخلات دولتی؛ موانع توسعه خودروسازی

مدنی معتقد است صنعت خودروی ایران در دهه ۱۳۸۰ از چشم‌انداز مناسبی برای رشد برخوردار بود، اما تشدید تحریم‌ها، کاهش همکاری‌های خارجی و مداخلات گسترده دولت در تصمیم‌گیری‌های خودروسازان، مسیر توسعه این صنعت را دشوار کرد. این عوامل در کنار نبود یک نقشه راه صنعتی پایدار، موجب شده‌اند بخش مهمی از پروژه‌های توسعه‌ای با کندی پیش بروند یا به نتیجه مطلوب نرسند.

وی با اشاره به سهم تقریبی ۳ تا ۵ درصدی صنعت خودرو از تولید ناخالص داخلی کشور، نبود برنامه‌ریزی منسجم را یکی از مشکلات اصلی این بخش دانست. از دیدگاه این کارشناس، صنعتی با چنین جایگاهی نمی‌تواند تنها بر تولید محصولات قدیمی یا مونتاژ خودروهای خارجی تکیه کند و برای ادامه فعالیت به سیاست‌گذاری دقیق‌تر نیاز دارد.

ضرورت اصلاح سیاست‌گذاری و تقویت همکاری فناورانه

این کارشناس تأکید کرد حتی خودروسازان بزرگ آلمان و ژاپن نیز همه قطعات خودرو را در داخل مجموعه خود تولید نمی‌کنند و از ظرفیت زنجیره تأمین جهانی بهره می‌گیرند. بنابراین، توسعه صنعت خودروی ایران لزوماً به معنای تولید تمام قطعات در داخل نیست؛ بلکه ایجاد شبکه تأمین قدرتمند، همکاری فناورانه و دسترسی به دانش روز اهمیت بیشتری دارد.

مدنی اصلاح سیاست‌گذاری‌ها، تقویت واقعی بخش تحقیق و توسعه و گسترش همکاری با شرکت‌های صاحب فناوری را از نیازهای اساسی خودروسازی ایران دانست. او هشدار داد اگر شرایط فعلی ادامه پیدا کند، تولیدکنندگان داخلی ممکن است همچنان در چرخه تولید و مونتاژ خودروهای مبتنی بر پلتفرم‌های قدیمی باقی بمانند؛ در حالی که صنعت جهانی خودرو با سرعت به سمت خودروهای برقی، قوای محرکه کم‌مصرف و سامانه‌های پیشرفته حرکت می‌کند.