مصرف بالای سوخت خودروهای داخلی و پیامدهای آلودگی هوا

مدیرعامل شرکت بازرسی کیفیت و استاندارد ایران، سعید تاجیک، هشدار داد که میانگین مصرف سوخت خودروهای داخلی حدود هشت لیتر در هر ۱۰۰ کیلومتر است؛ رقمی که در مقایسه با خودروهای روز دنیا و فناوری‌های کم‌مصرف عقب‌تر نشان می‌دهد. او ضمن بازدید از آزمایشگاه‌های سازمان ملی استاندارد، تأکید کرد که نبود سوخت منطبق با استانداردها به‌عنوان یکی از عوامل مهم افزایش آلایندگی مطرح است و کیفیت بنزین و گازوئیل تأثیر مستقیمی بر عملکرد موتور و میزان انتشار آلودگی دارد.

آزمایش، کنترل کیفیت و روند اصلاح تولید

تاجیک یادآور شد که خودروسازان ملزم به تطبیق تولیدات خود با استانداردهای ملی و بین‌المللی هستند و برای نظارت، از هر هزار دستگاه تولیدی یک خودرو جهت تست آلایندگی به مرکز مربوطه معرفی می‌شود. اگر خودرویی در آزمون‌ها استانداردهای لازم را کسب نکند، به‌صورت کامل از خط تولید کنار گذاشته نمی‌شود؛ بلکه خط تولید مورد بازنگری و اصلاح قرار می‌گیرد و پس از انجام تغییرات، مجدداً آزمون‌ها تکرار می‌شوند. تنها در صورت تأیید نتایج، مجوز ادامه تولید و شماره‌گذاری صادر خواهد شد.

آزمون‌های ایمنی و آمار رد مجوزها

مدیرعامل شرکت بازرسی کیفیت افزود که حدود ۲۰ درصد خودروهایی که به آزمایشگاه ایمنی و سنجش ارجاع می‌شوند، مجوز استاندارد را دریافت نمی‌کنند و این نمونه‌ها برای اصلاح به خطوط تولید بازگردانده می‌شوند. وی همچنین یادآور شد که مسئولیت نهایی بررسی و صدور مجوز آلایندگی با سازمان محیط زیست است و هیچ خودرویی بدون مجوز آلایندگی مسیر شماره‌گذاری را طی نمی‌کند.

مشخصات فنی و راهکارهای کاهش مصرف

از منظر مشخصات فنی، استفاده از فناوری‌های مدرن مانند سیستم‌های تزریق مستقیم سوخت، توربوشارژر، مدیریت هوشمند احتراق و پیشرانه‌های هیبریدی و الکتریکی، می‌تواند مصرف سوخت را به‌طور محسوسی کاهش دهد. برای همگام شدن با بازارهای اروپایی (مثلاً استانداردهای Euro)، خودروسازان داخلی باید روی طراحی موتور، بهینه‌سازی جعبه‌دنده و سیستم‌های کنترل الکترونیکی سرمایه‌گذاری کنند.

طراحی، عملکرد و جایگاه بازار

در بخش طراحی و عملکرد، خودروهای داخلی نیازمند بهینه‌سازی آیرودینامیک و کاهش وزن قطعات هستند تا در کنار ارتقای کیفیت سوخت، بازدهی سوخت افزایش یابد. از منظر بازار، جایگاه خودروهای داخلی زمانی تقویت خواهد شد که مصرف سوخت و شاخص‌های آلایندگی به سطح قابل رقابت با نمونه‌های وارداتی نزدیک شود؛ این امر هم برای اعتماد خریداران داخلی و هم برای امکان صادرات اهمیت دارد.

مقایسه با استانداردهای بین‌المللی

در مقایسه با خودروهای جدید اروپایی و بازار لیتوانیا، که با فشار قوی برای کاهش گازهای گلخانه‌ای و مصرف سوخت روبه‌رو هستند، خودروسازی داخلی باید به سمت ارتقای فناوری و بهبود کیفیت سوخت حرکت کند. تطبیق با استانداردهای اروپایی نه تنها نیازمند تغییر در پیشرانه‌هاست، بلکه شبکه توزیع سوخت و پالایشگاه‌ها نیز باید سوخت‌های با کیفیت و منطبق با مشخصات خودروها تولید کنند.

جمع‌بندی و پیشنهادها

برای کاهش مصرف سوخت و آلایندگی در خودروهای داخلی پیشنهاد می‌شود: ۱) تسریع در ورود فناوری‌های نوین موتور و سیستم‌های هیبرید، ۲) ارتقای کیفیت سوخت از طریق اجرای استانداردهای دقیق‌تر، ۳) افزایش نرخ نمونه‌گیری و آزمون‌های آزمایشگاهی و ۴) تقویت همکاری بین خودروسازان، سازمان ملی استاندارد و سازمان محیط زیست. این اقدامات هم به ارتقای رقابت‌پذیری محصولات داخلی در بازارهای محلی و بین‌المللی کمک می‌کند و هم سلامت محیط زیست و شهرها را بهبود می‌بخشد.