زیان ۳۳.۸ همتی سایپا در نیمه نخست ۱۴۰۵؛ فروش افت کرد

صورت‌های مالی میان‌دوره‌ای شش‌ماهه شرکت سایپا و شرکت ایرانی تولید اتومبیل سایپا با نماد بورسی خساپا نشان می‌دهد عملکرد این خودروساز در نیمه نخست سال ۱۴۰۵ با تشدید زیان‌دهی همراه بوده است. بر اساس گزارش حسابرسی‌نشده دوره منتهی به ۳۱ شهریور ۱۴۰۵، درآمد عملیاتی سایپا کاهش یافته، بهای تمام‌شده محصولات افزایش پیدا کرده و زیان خالص شرکت به شکل محسوسی بیشتر شده است.

سایپا در شش‌ماهه نخست سال جاری ۳۶.۴۹ همت درآمد عملیاتی ثبت کرده است؛ در حالی که این رقم در مدت مشابه سال ۱۴۰۴ به ۴۹.۰۶ همت می‌رسید. به این ترتیب، درآمد عملیاتی شرکت طی یک سال ۲۵.۶ درصد کاهش یافته است. هم‌زمان، بهای تمام‌شده درآمدهای سایپا از ۵۰.۱۱ همت به ۵۹.۹۵ همت افزایش پیدا کرده و رشد ۱۹.۶ درصدی را تجربه کرده است.

ترکیب کاهش درآمد و رشد هزینه تولید باعث شده زیان ناخالص سایپا در نیمه نخست سال ۱۴۰۵ به ۲۳.۴۷ همت برسد. این رقم در مدت مشابه سال گذشته حدود ۱.۰۶ همت بود. بنابراین، زیان ناخالص شرکت در مقایسه سالانه حدود ۲۲.۲ برابر شده است.

زیان خالص سایپا نیز در پایان نیمه نخست سال به ۳۳.۸۰ همت رسیده است. این رقم تقریباً پنج برابر زیان خالص ۶.۷۸ همتی در شش‌ماهه نخست سال ۱۴۰۴ محسوب می‌شود. همچنین زیان خالص ثبت‌شده در شش ماه نخست امسال، از کل زیان خالص حدود ۲۵ همتی شرکت در سال مالی ۱۴۰۴ بیشتر است. این ارقام نشان می‌دهند فشار مالی سایپا در نیمه نخست ۱۴۰۵ تنها به یک بخش محدود نبوده و در سطح فروش، تولید، عملیات، تأمین مالی و ترازنامه شرکت دیده می‌شود.

افت ۲۵.۶ درصدی درآمد عملیاتی سایپا

مهم‌ترین تغییر در صورت سود و زیان سایپا، کاهش درآمد عملیاتی است. درآمد شرکت از محل فعالیت اصلی در نیمه نخست سال گذشته ۴۹.۰۶ همت بود، اما در شش ماه نخست ۱۴۰۵ به ۳۶.۴۹ همت کاهش یافته است. این افت درآمد با کاهش تعداد خودروهای فروخته‌شده نیز همراه شده است؛ هرچند درصد کاهش مبلغ درآمد با درصد افت تعداد فروش دقیقاً یکسان نیست.

در طرف مقابل، بهای تمام‌شده درآمدها روندی معکوس داشته است. این رقم از ۵۰.۱۱ همت در شش‌ماهه ۱۴۰۴ به ۵۹.۹۵ همت در دوره مشابه امسال رسیده است. در نتیجه، هزینه تولید و فروش محصولات سایپا نه‌تنها از درآمد عملیاتی شرکت بیشتر شده، بلکه فاصله بین فروش و هزینه نیز افزایش یافته است.

حاصل این وضعیت، ثبت زیان ناخالص ۲۳.۴۷ همتی در نیمه نخست ۱۴۰۵ است. در شش‌ماهه سال قبل، سایپا حدود ۱.۰۶ همت زیان ناخالص داشت. به بیان دیگر، حتی پیش از محاسبه هزینه‌های عمومی، اداری، فروش و مالی، فعالیت اصلی شرکت با کسری قابل توجه روبه‌رو بوده است.

خلاصه عملکرد مالی سایپا در شش‌ماهه ۱۴۰۵

بهای تمام‌شده از درآمد فروش بیشتر شد

یکی از مهم‌ترین نکات صورت‌های مالی سایپا، فاصله زیاد میان درآمد فروش و بهای تمام‌شده است. در نیمه نخست سال ۱۴۰۵، به ازای هر ۱۰۰ ریال درآمد عملیاتی، حدود ۱۶۴ ریال بهای تمام‌شده ثبت شده است. این نسبت نشان می‌دهد درآمد حاصل از فروش خودروها حتی برای پوشش هزینه مستقیم و تمام‌شده آن‌ها کافی نبوده است.

حاشیه زیان ناخالص سایپا در این دوره به حدود ۶۴.۳ درصد رسیده است. این شاخص در نیمه نخست سال ۱۴۰۴ حدود ۲.۲ درصد منفی بود. بنابراین، وضعیت امسال نشان‌دهنده عمیق‌تر شدن شکاف میان درآمد و هزینه‌های تولید است. مسئله موجود فقط افزایش هزینه‌های اداری یا رشد هزینه استقراض نیست؛ بلکه خود فرآیند تولید و فروش محصولات نیز با زیان قابل توجه همراه شده است.

پس از ثبت زیان ناخالص، هزینه‌های فروش، اداری و عمومی نیز فشار بیشتری بر نتیجه عملیاتی وارد کرده‌اند. این هزینه‌ها در نیمه نخست سال ۱۴۰۵ به ۴.۸۰ همت رسیده‌اند؛ در حالی که رقم آن‌ها در مدت مشابه سال قبل ۴.۴۵ همت بود. رشد ۷.۸ درصدی این هزینه‌ها در شرایطی رخ داده که درآمد اصلی شرکت کاهش یافته است.

از سوی دیگر، سایر درآمدهای عملیاتی سایپا از ۴.۶۸ همت در شش‌ماهه ۱۴۰۴ به ۱.۸۸ همت در شش‌ماهه امسال رسیده است. کاهش ۵۹.۸ درصدی این بخش، توان شرکت برای جبران زیان ایجادشده در فعالیت اصلی را کمتر کرده است. در نتیجه، زیان عملیاتی از ۰.۸۳ همت در نیمه نخست سال گذشته به ۲۷.۰۴ همت در دوره جاری افزایش یافته است.

هزینه مالی سایپا دو برابر شد

هزینه‌های مالی یکی دیگر از عوامل مهم افزایش زیان خالص سایپا بوده است. شرکت در شش ماه نخست سال ۱۴۰۴ حدود ۶.۴۷ همت هزینه مالی شناسایی کرده بود، اما این رقم در نیمه نخست ۱۴۰۵ به ۱۲.۹۷ همت رسیده است. رشد ۱۰۰.۳ درصدی هزینه‌های مالی نشان می‌دهد فشار ناشی از تأمین منابع مالی در این دوره تقریباً دو برابر شده است.

سایپا در نیمه نخست امسال ۶.۲۱ همت درآمد و هزینه غیرعملیاتی خالص مثبت گزارش کرده است. با وجود این، این مبلغ برای جبران زیان عملیاتی ۲۷.۰۴ همتی و هزینه مالی ۱۲.۹۷ همتی کافی نبوده است. به همین دلیل، زیان قبل از مالیات و زیان خالص شرکت هر دو به ۳۳.۸۰ همت رسیده‌اند.

در بخش درآمدها و هزینه‌های غیرعملیاتی، حدود ۶ همت در ردیف سایر درآمدها و هزینه‌های غیرعملیاتی ثبت شده است. این قلم حدود ۹۶.۶ درصد مجموع درآمد و هزینه غیرعملیاتی خالص را تشکیل می‌دهد، اما در اطلاعات استخراج‌شده از گزارش، ماهیت دقیق آن به‌صورت مشخص توضیح داده نشده است. بنابراین، ارزیابی دقیق اثر این قلم بر عملکرد شرکت نیازمند جزئیات بیشتری از گزارش مالی است.

زیان خالص هر سهم سایپا نیز از ۴۲ ریال در شش‌ماهه سال قبل به ۲۰۸ ریال در شش‌ماهه امسال رسیده است. افزایش زیان هر سهم با رشد زیان خالص شرکت هم‌راستا بوده و شدت وخامت عملکرد مالی را برای سهامداران خساپا نشان می‌دهد.

زیان انباشته سایپا به ۱۲۹.۶۳ همت رسید

صورت وضعیت مالی سایپا در پایان شهریور ۱۴۰۵ از افزایش دارایی‌ها، رشد سریع‌تر بدهی‌ها و کاهش حقوق مالکانه حکایت دارد. مجموع دارایی‌های شرکت در پایان سال مالی ۱۴۰۴ حدود ۲۹۵.۵۴ همت بود و در پایان شهریور امسال به ۳۱۱.۶۲ همت رسید. بنابراین، دارایی‌های سایپا ۵.۴ درصد بیشتر شده‌اند.

در مقابل، مجموع بدهی‌های شرکت از ۲۲۱.۲۷ همت در پایان سال گذشته به ۲۷۱.۱۴ همت در پایان شهریور افزایش یافته است. رشد بدهی‌ها در این دوره حدود ۲۲.۵ درصد بوده و باعث شده سهم بدهی از ساختار مالی شرکت افزایش پیدا کند.

حقوق مالکانه سایپا در همین فاصله از ۷۴.۲۷ همت به ۴۰.۴۷ همت کاهش یافته است. کاهش حقوق مالکانه در کنار افزایش بدهی‌ها، تضعیف ساختار ترازنامه شرکت را نشان می‌دهد. زیان انباشته نیز از ۹۵.۸۴ همت در پایان سال ۱۴۰۴ به ۱۲۹.۶۳ همت در پایان شهریور ۱۴۰۵ رسیده است.

زیان انباشته فعلی معادل حدود ۸۰ درصد سرمایه ثبت‌شده شرکت است. این نسبت در پایان سال گذشته حدود ۵۹.۱ درصد بود. بنابراین، تنها طی شش ماه، سهم زیان انباشته از سرمایه شرکت افزایش محسوسی پیدا کرده است.

وضعیت دارایی‌ها و بدهی‌های سایپا

نسبت جاری سایپا از ۰.۴۲ در پایان سال ۱۴۰۴ به ۰.۴۰ در پایان شهریور ۱۴۰۵ رسیده است. این نسبت بیان می‌کند دارایی‌های جاری شرکت برای پوشش بدهی‌های جاری آن کافی نیستند. در پایان دوره، بدهی‌های جاری سایپا ۲۶۵.۷۱ همت و دارایی‌های جاری آن ۱۰۶.۸۳ همت بوده است.

بر اساس این ارقام، کسری سرمایه در گردش شرکت به حدود ۱۵۸.۸۸ همت می‌رسد. این اختلاف نشان می‌دهد بخش بزرگی از تعهدات کوتاه‌مدت سایپا با دارایی‌هایی که قابلیت تبدیل سریع به نقدینگی دارند، پوشش داده نمی‌شود.

پیش‌دریافت‌ها با رقم ۱۱۹.۸۲ همت حدود ۴۵.۱ درصد بدهی‌های جاری شرکت را تشکیل می‌دهند. پرداختنی‌های تجاری و سایر پرداختنی‌ها نیز به ۱۰۷.۵۱ همت رسیده‌اند. این دو گروه در مجموع بخش عمده‌ای از بدهی‌های جاری سایپا را دربرمی‌گیرند و در تحلیل وضعیت نقدینگی شرکت اهمیت دارند.

کاهش موجودی نقد و افزایش پرداخت سود تسهیلات

در صورت جریان وجوه نقد، سایپا در نیمه نخست سال ۱۴۰۵ حدود ۵.۸۱ همت جریان نقد عملیاتی مثبت ثبت کرده است. این رقم در شش‌ماهه سال گذشته ۴.۴۲ همت بود و بر اساس گزارش، حدود ۳۲ درصد افزایش یافته است.

با این حال، مثبت بودن جریان نقد عملیاتی به‌تنهایی به معنای بهبود همه‌جانبه وضعیت مالی شرکت نیست. موجودی نقد سایپا از ۶.۵۱ همت در ابتدای سال به ۳.۵۶ همت در پایان شهریور کاهش یافته است. بنابراین، موجودی نقد شرکت طی این دوره حدود ۴۵.۳ درصد افت کرده است.

پرداخت سود تسهیلات مالی فشار قابل توجهی بر منابع نقدی سایپا وارد کرده است. شرکت در نیمه نخست امسال ۱۱.۷۱ همت بابت سود تسهیلات پرداخت کرده است. این مبلغ تقریباً دو برابر جریان نقد عملیاتی ۵.۸۱ همتی شرکت در همین دوره است. به عبارت دیگر، جریان نقد حاصل از عملیات تنها توانسته حدود نیمی از سود پرداخت‌شده تسهیلات را پوشش دهد.

سایپا در این دوره ۱۹.۰۳ همت تسهیلات دریافت کرده و ۱۵.۶۷ همت از اصل تسهیلات را بازپرداخت کرده است. در نهایت، خالص جریان نقد حاصل از فعالیت‌های تأمین مالی حدود ۸.۳۶ همت منفی بوده است. این ارقام نشان می‌دهند تأمین مالی و بازپرداخت تعهدات، بخش قابل توجهی از منابع نقدی شرکت را مصرف کرده‌اند.

خلاصه جریان وجوه نقد سایپا

فروش سایپا از نظر تعداد و مبلغ کاهش یافت

آمار فروش محصولات نشان می‌دهد سایپا در شش ماه نخست سال ۱۴۰۵ در مجموع ۶۶ هزار و ۷۹ دستگاه خودرو فروخته است. فروش شرکت در مدت مشابه سال ۱۴۰۴ برابر با ۹۹ هزار و ۵۱۹ دستگاه بود. به این ترتیب، تعداد فروش کل حدود ۳۳.۶ درصد کاهش یافته است.

در بخش فروش داخلی، سایپا ۶۵ هزار و ۴۷۶ دستگاه خودرو فروخته و از این محل ۳۶.۰۸ همت درآمد به دست آورده است. علاوه بر فروش داخلی، ۶۰۰ دستگاه محصول به‌صورت قطعات منفصله صادر شده و سه دستگاه دیگر در بخش خدمات و تجهیزات قرار گرفته است. درآمد صادرات و خدمات حدود ۰.۴۱ همت گزارش شده و مجموع آن با فروش داخلی، رقم کل فروش شرکت را تشکیل می‌دهد.

درآمد عملیاتی سایپا نیز در این دوره ۲۵.۶ درصد کمتر شده است. مقایسه تعداد خودروهای فروخته‌شده با درآمد نشان می‌دهد افت فروش مقداری با کاهش درآمد همراه بوده، اما شدت کاهش تعداد و مبلغ فروش یکسان نیست. این تفاوت به ترکیب محصولات و مبلغ شناسایی‌شده برای گروه‌های مختلف خودرو مربوط می‌شود.

عملکرد گروه‌های مختلف محصولات سایپا

خانواده ۲۰۰X شامل اطلس، سهند، کوییک و ساینا بیشترین سهم را از فروش و درآمد سایپا داشته است. شرکت در نیمه نخست امسال ۴۲ هزار و ۵۹۸ دستگاه از محصولات این خانواده فروخته است. این رقم در مدت مشابه سال گذشته ۶۱ هزار و ۱۳۶ دستگاه بود و کاهش ۳۰.۳ درصدی را نشان می‌دهد. درآمد این خانواده در شش‌ماهه ۱۴۰۵ حدود ۱۸.۶۳ همت ثبت شده است.

فروش شاهین از ۱۶ هزار و ۷۵۹ دستگاه در نیمه نخست سال گذشته به ۱۱ هزار و ۸۲۸ دستگاه در دوره جاری رسیده است. در نتیجه، فروش این محصول ۲۹.۴ درصد کاهش یافته و درآمد آن به حدود ۷.۰۳ همت رسیده است.

در گروه وانت ۱۵۱ نیز تعداد فروش از ۱۱ هزار و ۳۴۳ دستگاه به ۸ هزار و ۴۴۱ دستگاه کاهش یافته است. افت فروش این گروه ۲۵.۶ درصد بوده و درآمد آن در نیمه نخست سال ۱۴۰۵ حدود ۳.۷۵ همت گزارش شده است.

فروش محصولات خانواده تویوتا کاهش بسیار بیشتری داشته است. تعداد فروش این گروه از هزار و ۶۵۹ دستگاه در شش‌ماهه ۱۴۰۴ به ۲۰۸ دستگاه در شش‌ماهه امسال رسیده و ۸۷.۵ درصد کاهش یافته است. درآمد این بخش ۰.۸۹ همت بوده است.

محصولات خانواده چانگان نیز با افت فروش مواجه شده‌اند. سایپا در نیمه نخست امسال ۲ هزار و ۳۸۹ دستگاه از این گروه فروخته، در حالی که فروش آن در مدت مشابه سال قبل ۷ هزار و ۹۸۵ دستگاه بود. تعداد فروش چانگان ۷۰.۱ درصد کاهش یافته و درآمد این گروه به ۵.۷۶ همت رسیده است.

آریا اتومات نیز در نیمه نخست سال جاری ۱۲ دستگاه فروش داشته و درآمد آن حدود ۰.۰۲ همت ثبت شده است. در شش‌ماهه سال قبل برای این محصول فروشی گزارش نشده بود.

فروش محصولات اصلی سایپا پایین‌تر از بهای تمام‌شده بوده است

بررسی ارقام فروش و بهای تمام‌شده هر گروه محصول، تصویر روشن‌تری از منشأ زیان ناخالص سایپا ارائه می‌کند. محاسبه میانگین مبلغ فروش و هزینه تمام‌شده به ازای هر دستگاه نشان می‌دهد خانواده ۲۰۰X و شاهین در نیمه نخست سال ۱۴۰۵ با زیان ناخالص قابل توجهی تولید و عرضه شده‌اند.

بر اساس محاسبات انجام‌شده از ارقام گزارش مالی، میانگین مبلغ فروش هر دستگاه از خانواده ۲۰۰X حدود ۴۳۷.۴ میلیون تومان بوده است. در مقابل، میانگین بهای تمام‌شده هر دستگاه این خانواده حدود ۸۲۹.۲ میلیون تومان برآورد می‌شود. بنابراین، اختلاف میان مبلغ فروش و هزینه تمام‌شده هر دستگاه به حدود ۳۹۲ میلیون تومان می‌رسد.

در مورد شاهین، میانگین مبلغ فروش هر دستگاه حدود ۵۹۴.۴ میلیون تومان بوده است. بهای تمام‌شده هر دستگاه شاهین حدود یک میلیارد و ۴۲۴.۲ میلیون تومان محاسبه شده و اختلاف این دو رقم به حدود ۸۳۰ میلیون تومان می‌رسد.

این ارقام از تقسیم مبلغ فروش و بهای تمام‌شده گزارش‌شده بر تعداد دستگاه‌های فروخته‌شده به دست آمده‌اند و میانگین عملکرد دوره را نشان می‌دهند. بنابراین، نباید آن‌ها را با قیمت رسمی، قیمت کارخانه یا قیمت روز بازار هر خودرو یکسان دانست. همچنین تفاوت در ترکیب تیپ‌ها، مدل‌ها، زمان شناسایی هزینه‌ها و موجودی محصولات می‌تواند بر میانگین به‌دست‌آمده اثر بگذارد.

برآورد اقتصاد فروش محصولات در نیمه نخست سال

بر اساس همین محاسبات، خانواده ۲۰۰X و شاهین در مجموع حدود ۲۶.۵۱ همت زیان ناخالص ایجاد کرده‌اند. این رقم از زیان ناخالص کل ۲۳.۴۷ همتی سایپا بیشتر است. دلیل این اختلاف آن است که برخی گروه‌های دیگر، از جمله وانت ۱۵۱، محصولات خانواده تویوتا و محصولات چانگان، در مجموع سود ناخالص مثبت داشته‌اند و بخشی از زیان دو گروه اصلی را جبران کرده‌اند.

با وجود این جبران، خانواده ۲۰۰X و شاهین همچنان بیش از ۷۰ درصد درآمد عملیاتی شرکت را تشکیل می‌دهند. در نتیجه، زیان‌ده بودن این دو گروه تأثیر مستقیمی بر نتیجه کلی سایپا دارد. هرگونه فاصله میان قیمت فروش و بهای تمام‌شده در محصولاتی که سهم بالایی از درآمد شرکت دارند، می‌تواند زیان ناخالص و سپس زیان عملیاتی را افزایش دهد.

مواد مستقیم، بیشترین سهم را در هزینه تولید سایپا دارند

بررسی ساختار بهای تمام‌شده نشان می‌دهد مواد مستقیم مصرفی، بزرگ‌ترین بخش هزینه‌های تولید سایپا را تشکیل می‌دهند. شرکت در نیمه نخست سال ۱۴۰۵ حدود ۵۲.۴۴ همت مواد مستقیم مصرف کرده است. این رقم معادل ۸۵.۴ درصد مجموع هزینه‌های تولید گزارش‌شده است.

دستمزد مستقیم در همین دوره حدود ۲.۱۵ همت بوده و سهم آن از مجموع هزینه‌های تولید به ۳.۵ درصد می‌رسد. سربار تولید نیز ۶.۸۲ همت گزارش شده و ۱۱.۱ درصد هزینه‌های تولید را تشکیل می‌دهد. مجموع هزینه‌های تولید سایپا در نیمه نخست امسال به حدود ۶۱.۴۰ همت رسیده است.

در صورت سود و زیان، بهای تمام‌شده کالای فروش‌رفته ۵۹.۹۵ همت ثبت شده است. تفاوت میان مجموع هزینه‌های تولید و بهای تمام‌شده کالای فروش‌رفته می‌تواند به تغییرات موجودی و تعدیلات مربوط باشد؛ بنابراین این دو رقم نباید بدون در نظر گرفتن توضیحات حسابداری، کاملاً یکسان تلقی شوند.

ساختار هزینه‌های تولید سایپا

در گزارش سایپا، تغییرات نرخ ارز و تورم نهاده‌های تولید به‌عنوان عواملی مؤثر بر بهای تمام‌شده معرفی شده‌اند. شرکت در شش ماه نخست امسال حدود ۲۸.۱۷ همت خرید مواد اولیه داشته است. ۹۲.۹ درصد این خریدها داخلی و ۷.۱ درصد وارداتی بوده‌اند.

مبلغ مواد مصرف‌شده در این دوره از رقم خرید مواد اولیه بیشتر بوده است. بر این اساس، بخشی از مواد مصرفی از موجودی ابتدای دوره تأمین شده است. این موضوع یکی از عواملی است که باعث می‌شود رقم خرید مواد اولیه با رقم مواد مستقیم مصرفی در یک دوره مالی برابر نباشد.

پیش‌بینی سایپا برای نیمه دوم سال همچنان زیان‌ده است

برآورد ارائه‌شده از سوی سایپا برای نیمه دوم سال ۱۴۰۵ نیز از ادامه زیان ناخالص حکایت دارد. شرکت درآمد عملیاتی نیمه دوم سال را ۵۸.۵۸ همت پیش‌بینی کرده، اما بهای تمام‌شده را ۷۶.۵۳ همت در نظر گرفته است. بر اساس این دو رقم، زیان ناخالص مورد انتظار برای نیمه دوم سال حدود ۱۷.۹۵ همت خواهد بود.

در این برآورد، هزینه‌های فروش، اداری و عمومی ۶.۳۷ همت و هزینه مالی ۱۱.۵۰ همت پیش‌بینی شده است. سایر درآمدهای عملیاتی نیز حدود ۵.۲۲ همت برآورد شده‌اند. بنابراین، حتی با فرض تحقق برنامه فروش و درآمد اعلام‌شده، فاصله میان درآمد و بهای تمام‌شده همچنان پابرجا خواهد بود.

سایپا برای نیمه دوم سال فروش حدود ۸۶ هزار و ۱۵۰ دستگاه را پیش‌بینی کرده است. این تعداد شامل حدود ۵۱ هزار و ۲۰۰ دستگاه از خانواده ۲۰۰X، حدود ۱۹ هزار و ۵۰ دستگاه شاهین، ۱۴ هزار دستگاه وانت ۱۵۱، هزار و ۱۰۰ دستگاه چانگان و هزار و ۸۰ دستگاه صادراتی به‌صورت قطعات منفصله است.

تعداد فروش پیش‌بینی‌شده برای نیمه دوم سال از عملکرد شش‌ماهه نخست بیشتر است، اما برآورد مالی شرکت همچنان به زیان ناخالص منتهی می‌شود. این موضوع نشان می‌دهد افزایش تعداد فروش به‌تنهایی برای بازگشت سایپا به سودآوری کافی نیست. نسبت میان مبلغ فروش و هزینه تمام‌شده هر محصول، نقش تعیین‌کننده‌ای در نتیجه نهایی خواهد داشت.

برآورد عملکرد نیمه دوم سال ۱۴۰۵

پیشرفت طرح‌های توسعه سایپا

گزارش شش‌ماهه سایپا علاوه بر عملکرد مالی، وضعیت دو طرح توسعه‌ای شرکت را نیز اعلام کرده است. طرح توسعه محصول آریا اتوماتیک تا پایان سال ۱۴۰۴ به پیشرفت حدود ۹۲ درصدی رسیده بود. میزان پیشرفت این طرح در پایان شهریور ۱۴۰۵ به ۹۹ درصد افزایش یافته است.

سایپا تاریخ بهره‌برداری برآوردی طرح توسعه آریا اتوماتیک را ۳۰ دی ۱۴۰۵ اعلام کرده است. بر اساس برآورد شرکت، این پروژه تا پایان سال ۱۴۰۵ به پیشرفت کامل خواهد رسید.

طرح تولید شاهین پلاس با گیربکس دستی نیز در پایان سال گذشته ۹۱ درصد پیشرفت داشت و در پایان شهریور امسال به پیشرفت ۱۰۰ درصدی رسیده است. تاریخ بهره‌برداری اعلام‌شده برای این طرح نیز ۳۰ دی ۱۴۰۵ است.

پیشرفت این پروژه‌ها در گزارش مالی شرکت ثبت شده است، اما صورت‌های مالی شش‌ماهه همچنان نشان می‌دهند که اثر طرح‌های توسعه‌ای بر بهبود نتیجه جاری شرکت هنوز در قالب سودآوری عملیاتی نمایان نشده است. ارزیابی اثر مالی این طرح‌ها به زمان بهره‌برداری و ثبت درآمد و هزینه‌های مرتبط با آن‌ها بستگی دارد.

زیان ناخالص سایپا در سال‌های اخیر عمیق‌تر شده است

بررسی روند چند سال اخیر نشان می‌دهد سایپا پیش از سال ۱۴۰۵ نیز با زیان ناخالص مواجه بوده است. در سال ۱۴۰۰، درآمد عملیاتی شرکت حدود ۴۴.۱۱ همت و زیان ناخالص آن ۳.۴۶ همت بود. در سال ۱۴۰۱ درآمد عملیاتی به ۶۰.۱۳ همت رسید، اما بهای تمام‌شده ۶۹.۰۷ همتی باعث شد زیان ناخالص به ۸.۹۴ همت افزایش پیدا کند.

در سال ۱۴۰۲ درآمد عملیاتی سایپا به ۸۶.۲۹ همت رسید و زیان ناخالص به حدود ۳.۶۲ همت کاهش یافت. سال ۱۴۰۳ از نظر درآمد عملیاتی رکورد بالاتری داشت و درآمد شرکت به ۱۰۸.۶۸ همت رسید، اما همچنان ۱.۹۲ همت زیان ناخالص ثبت شد.

در سال ۱۴۰۴، درآمد عملیاتی سایپا به ۸۶.۸۱ همت کاهش یافت و بهای تمام‌شده به ۹۹.۷۷ همت رسید. در نتیجه، زیان ناخالص سالانه شرکت به ۱۲.۹۶ همت افزایش پیدا کرد.

اکنون در شش ماه نخست سال ۱۴۰۵، زیان ناخالص سایپا به ۲۳.۴۷ همت رسیده است؛ رقمی که از زیان ناخالص کل سال ۱۴۰۴ بیشتر است. مقایسه دوره شش‌ماهه با یک سال کامل باید با توجه به تفاوت طول دوره انجام شود، اما بزرگی زیان ثبت‌شده در نیمه نخست سال، فشار قابل توجه هزینه‌های تولید و فروش را نشان می‌دهد.

روند درآمد و زیان ناخالص سایپا

جمع‌بندی؛ سایپا با کاهش فروش و فشار مالی روبه‌رو است

صورت‌های مالی شش‌ماهه سایپا تصویری از تشدید زیان‌دهی این خودروساز در نیمه نخست سال ۱۴۰۵ ارائه می‌کند. درآمد عملیاتی شرکت ۲۵.۶ درصد کاهش یافته، در حالی که بهای تمام‌شده درآمدها ۱۹.۶ درصد بیشتر شده است. نتیجه این دو روند، ثبت ۲۳.۴۷ همت زیان ناخالص بوده است؛ رقمی که فاصله زیادی با زیان ۱.۰۶ همتی دوره مشابه سال قبل دارد.

زیان عملیاتی سایپا نیز به ۲۷.۰۴ همت رسیده و هزینه‌های مالی با رشد ۱۰۰.۳ درصدی، به ۱۲.۹۷ همت افزایش یافته است. پس از در نظر گرفتن سایر درآمدها و هزینه‌های غیرعملیاتی، زیان خالص شرکت در پایان شهریور ۱۴۰۵ به ۳۳.۸۰ همت رسید. زیان خالص هر سهم نیز از ۴۲ ریال به ۲۰۸ ریال افزایش پیدا کرد.

در ترازنامه، رشد بدهی‌ها تا ۲۷۱.۱۴ همت، کاهش حقوق مالکانه به ۴۰.۴۷ همت، افزایش زیان انباشته تا ۱۲۹.۶۳ همت و رسیدن نسبت جاری به ۰.۴۰، محدودیت‌های مالی سایپا را نشان می‌دهند. کاهش موجودی نقد از ۶.۵۱ همت به ۳.۵۶ همت و پرداخت ۱۱.۷۱ همت سود تسهیلات نیز اهمیت مدیریت نقدینگی و هزینه تأمین مالی را برجسته می‌کند.

از نظر تولید و فروش، تعداد خودروهای فروخته‌شده در شش‌ماهه امسال ۳۳.۶ درصد کاهش یافته است. خانواده ۲۰۰X و شاهین، که بیشترین سهم را از درآمد عملیاتی شرکت دارند، با زیان ناخالص قابل توجه مواجه بوده‌اند. میانگین بهای تمام‌شده این محصولات به‌مراتب بالاتر از میانگین مبلغ فروش آن‌ها محاسبه شده است.

برآورد سایپا برای نیمه دوم سال نیز با وجود پیش‌بینی فروش ۸۶ هزار و ۱۵۰ دستگاه، همچنان زیان ناخالص ۱۷.۹۵ همتی را نشان می‌دهد. بنابراین، افزایش تعداد فروش به‌تنهایی برای عبور شرکت از زیان کافی نخواهد بود و اصلاح فاصله میان درآمد فروش و بهای تمام‌شده، کنترل هزینه‌های تولید، مدیریت بدهی‌ها و کاهش فشار هزینه‌های مالی اهمیت اساسی دارد.

در مجموع، هرچند جریان نقد عملیاتی سایپا در نیمه نخست سال مثبت بوده و دو طرح توسعه‌ای آریا اتوماتیک و شاهین پلاس به مراحل پایانی رسیده‌اند، اما صورت‌های مالی نشان می‌دهد این خودروساز همچنان با چالش‌های جدی در سودآوری، تولید، نقدینگی، ساختار بدهی و زیان انباشته روبه‌رو است. تغییر پایدار این وضعیت به بهبود درآمد عملیاتی، کنترل بهای تمام‌شده و کاهش هزینه‌های تأمین مالی وابسته خواهد بود.