جنگ قیمت خودروهای برقی چین و بحران تولید مازاد داخلی

پکن درخواست آتش‌بس داد. بی‌وای‌دی با دور دیگری از تخفیف‌ها پاسخ داد.

قرار بود جنگ قیمتی بی‌رحمانه خودرو در چین تا الان آرام‌تر شود یا دست‌کم کمتر قابل رؤیت باشد. در عوض، نبرد وارد فاز خطرناک‌تری شده است، و بزرگ‌ترین قهرمان خودروهای برقی کشور درست وقتی مقامات تلاش می‌کنند از نابودی متقابل صنعت جلوگیری کنند، کاهش قیمت‌ها را عمیق‌تر کرده است.

بی‌وای‌دی که با کندشدن رشد فروش در داخل مواجه است، تخفیف‌ها را در بخش‌هایی از سبد محصولاتش افزایش داده است. داده‌های بلومبرگ نشان می‌دهد کاهش متوسط قیمت در مدل‌های بی‌وای‌دی در ماه مارس حدود ۱۰ درصد بوده است. این اتفاق در خلأ رخ نمی‌دهد. جیلی و چری، دو رقیب داخلی از تهاجمی‌ترین‌ها، همچنان تخفیف‌هایی در حدود ۱۵ درصد ارائه می‌دهند، سطحی که طی سال گذشته تقریباً ثابت مانده است.

پس دیگر خبری از خنک شدن بازار نیست.

تقریباً یک سال پیش، ناظران چینی بیش از یک دوجین مدیرعامل خودروساز را فرا خواندند و از آن‌ها خواستند بازار بزرگ خودرو را به یک مسابقه نزولی تبدیل نکنند. زبان رسمی به‌شدت صریح بود. مقامات خواستار پاک‌سازی آنچه را «رقابت درون‌زایی» خواندند شدند؛ عبارتی که لی چیانگ برای توصیف صنایعی به‌کار برد که در چرخه‌های خودتخریب‌کن گیر کرده‌اند، جایی که همه سخت‌تر کار می‌کنند، بیشتر هزینه می‌کنند و کمتر درآمد دارند.

ریاضیات ناخوشایند پشت مازاد خودرو در چین

دلیل اینکه تخفیف‌ها از بین نمی‌روند ساده و عمیقاً ناخوشایند است: چین می‌تواند بسیار بیشتر از آنچه در داخل می‌فروشد خودرو تولید کند.

سال گذشته خریداران چینی حدود ۲۳ میلیون خودروی جدید خریدند. با این حال، کارخانه‌های کشور ظرفیت تولید حدود ۵۵.۵ میلیون خودرو در سال را دارند. این شکاف عظیم است. خودروسازان را وادار می‌کند با بازپرداخت‌ها، پیشنهادهای تأمین مالی و کاهش قیمت که در نمایشگاه‌ها جذاب به نظر می‌رسند اما در ترازنامه‌ها بی‌رحم هستند برای مشتریان رقابت کنند.

صادرات به دریچه فشار تبدیل شده است. برندهای چینی بیش از پیش به بازارهای خارجی فشار می‌آورند، از اروپا و جنوب‌شرقی آسیا تا آمریکای لاتین و خاورمیانه. صادرات خودروهای برقی از چین ماه گذشته بیش از دو برابر شد، نشانه‌ای از فوریتی که تولیدکنندگان برای یافتن خریداران فراتر از بازار داخلی احساس می‌کنند.

برای خودروسازان جهانی، این تنها داستان چین نیست. این یک زنگ هشدار است. وقتی ظرفیت اضافی کارخانه با زنجیره‌ تأمین باتری در سطح جهانی و جاه‌طلبی صنعتی حمایت‌شده دولتی ترکیب می‌شود، نتیجه موجی از خودروهای برقی با قیمت رقابتی است که به خارج صادر می‌شوند. برندهای اروپایی، ژاپنی، کره‌ای و آمریکایی با دقت تماشا می‌کنند، زیرا هر تخفیف در چین می‌تواند نهایتاً در بازارهای صادراتی پژواک پیدا کند.

پیچش دیگری هم وجود دارد. ناظران اکنون نحوه رفتار خودروسازان با تأمین‌کنندگان را زیر ذره‌بین گذاشته‌اند. در گذشته، بعضی تولیدکنندگان پرداخت فاکتورها را برای ماه‌ها به تعویق می‌انداختند و نقدینگی آزاد می‌کردند که به تأمین مالی تخفیف‌ها و مشوق‌های فروش کمک می‌کرد. مقامات محلی شروع به فشار برای پرداخت سریع‌تر به تأمین‌کنندگان کرده‌اند که شرایط را برای سازندگان قطعات بهبود می‌بخشد اما فشار مالی بیشتری بر شرکت‌های خودروسازی وارد می‌کند.

بی‌وای‌دی آن فشار را احساس می‌کند. پرداخت سریع‌تر به تأمین‌کنندگان به معنای افزایش فشار بر بدهی‌هاست و نسبت بدهی به حقوق صاحبان سهام شرکت به حدود ۲۵ درصد افزایش یافته است. این رقم فاجعه‌آمیز نیست، اما نشان می‌دهد هزینه حفظ سهم بازار چگونه می‌تواند سریعاً از استراتژی قیمت‌گذاری به ریسک مالی تبدیل شود.

ممکن است مشتریان خودروهای برقی و هیبریدی شارژی ارزان‌تری ببینند. نمایندگی‌ها شاید نمایشگاه‌های شلوغ‌تری داشته باشند. اما صنعتی که پشت این تخفیف‌ها قرار دارد در آستانه فرسودگی است.

فرانسوا رودیه، دبیرکل سازمان بین‌المللی سازندگان وسایل نقلیه موتوری، صریح گفت: «این به نظر برای مشتریان خوب می‌آید، اما چنین نیست؛ تولیدکنندگان دارند پول از دست می‌دهند. این به کل سیستم آسیب می‌زند.»

این همان مشکل اصلی است. رونق خودروهای برقی در چین غول‌هایی خلق کرد، اما همچنین کارخانه‌های زیادی ایجاد کرد که برای تعداد اندکی خریدار رقابت می‌کنند. بی‌وای‌دی به‌خاطر مقیاس، باتری‌ها و زنجیره تأمین عمودی یکپارچه‌اش می‌تواند مدت طولانی‌تری دوام بیاورد، اما رقبا کوچکتر ممکن است این شانس را نداشته باشند.

با این حال هیچ‌کس نمی‌خواهد زودتر عقب‌نشینی کند. اگر بی‌وای‌دی قیمت‌ها را کاهش دهد، دیگران واکنش نشان می‌دهند. اگر جیلی و چری تخفیف‌ها را حفظ کنند، فشار در سراسر بازار افزایش می‌یابد. اگر صادرات بالا رود، دولت‌های خارجی دفاع تجاری‌شان را تشدید می‌کنند. پکن ممکن است خواستار انضباط باشد، اما در بازاری شلوغ، بقا اغلب بلندتر از سیاست حرف می‌زند.