ضوابط جدید سامانه تجارت برای ثبت سفارش خودرو وارداتی

سامانه جامع تجارت اعلام کرده که پرونده‌های ثبت‌سفارش خودروهای سواری مشمول بند «ر» تبصره یک قانون بودجه سال ۱۴۰۴ می‌توانند در صورتی که شرایط مشخصی احراز شود، فرآیند خود را ادامه دهند. این تصمیم که بر اساس هماهنگی وزارت صنعت، معدن و تجارت و سازمان بازرسی کل کشور اتخاذ شده، راه‌حل‌هایی را برای پرونده‌هایی که به‌دلیل تأمین نشدن کامل ارز یا تغییر وضعیت ارزی در بن‌بست قرار گرفته‌اند، پیش‌بینی می‌کند.

کدام پرونده‌ها مشمول این ضوابط هستند؟

در اطلاعیه سامانه جامع تجارت، پرونده‌های ثبت‌سفارشی که واجد یکی از وضعیت‌های زیر باشند، می‌توانند از مسیرهای اعلام‌شده استفاده کنند:

۱. پرونده‌هایی با تأمین ارز جزئی از محل سپرده ارزی

پرونده‌هایی که از محل سپرده ارزیِ خود واردکننده یا سپرده اشخاص دیگر ثبت شده و بخشی از ارز موردنیاز آنها تأمین شده، در صورتی که قبض انبار مربوطه تا تاریخ ۳۱ شهریور ۱۴۰۵ صادر شده باشد و در ثبت‌سفارش افزایش مبلغ یا تعداد کالا صورت نگرفته باشد، اجازه ادامه فرآیند خواهند داشت. در این حالت، ادامه مسیر با همان محل تأمین ارز که در پرونده مشخص شده، انجام می‌شود.

۲. خودروهای ترخیص‌شده با تعهد عدم دریافت ارز از بانک مرکزی

گروهی دیگر شامل خودروهایی است که با وجود تأمین نشدن کامل ارز، بر اساس بند ۴۵ مصوبه شورای عالی امنیت کشور و با ارائه تعهد مبنی بر عدم درخواست ارز از بانک مرکزی از گمرک ترخیص شده‌اند. برای این خودروها امکان افتتاح ثبت‌سفارش تازه با نوع عملیات ارزی «بدون انتقال ارز» فراهم شده و افتتاح این نوع ثبت‌سفارش تا ۳۱ شهریور ۱۴۰۵ مجاز اعلام شده است.

۳. ثبت‌سفارش‌های بانکی قبلی که هنوز ارز برای آنها تامین نشده است

ثبت‌سفارش‌های پیشین که به‌صورت بانکی ثبت شده اما تا کنون تأمین ارز برای آنها انجام نشده نیز تحت شرایطی می‌توانند مسیر خود را ادامه دهند. برای این دسته لازم است قبض انبار مربوطه تا تاریخ ۹ خرداد ۱۴۰۵ صادر شده باشد. در صورت احراز این شرط، واردکننده می‌تواند نوع عملیات ارزی پرونده را ویرایش و به «بدون انتقال ارز» تغییر دهد و محل تأمین ارز تعیین‌شده را انتخاب کند. بدین ترتیب ادامه فرآیند ترخیص و واردات دیگر بر مبنای تأمین ارز بانکی قبلی انجام نخواهد شد.

مراحل عملیاتی برای واردکنندگان

واردکنندگانی که پرونده‌شان در یکی از گروه‌های بالا قرار دارد باید مراحل زیر را دنبال کنند:

• بررسی وضعیت پرونده و نوع عملیات ارزی ثبت‌سفارش در سامانه جامع تجارت.
• اطمینان از صدور قبض انبار در مهلت اعلام‌شده (۳۱ شهریور ۱۴۰۵ یا ۹ خرداد ۱۴۰۵ بسته به نوع پرونده).
• در صورت لزوم، ویرایش نوع عملیات ارزی در سامانه به «بدون انتقال ارز» و انتخاب محل تأمین ارز مطابق با ضوابط.
• پیگیری تطابق اطلاعات پرونده با اسناد گمرکی و پاسخ به استعلام‌های دفتر صنایع خودرو، نیرومحرکه و حمل‌ونقل وزارت صمت.

مهلت‌ها و مدارک کلیدی

اطلاعیه سامانه جامع تجارت دو تاریخ محوری را مشخص کرده که رعایت آنها برای استفاده از مسیرهای تعیین‌شده ضروری است:

• ۳۱ شهریور ۱۴۰۵: آخرین مهلت صدور قبض انبار برای بخشی از پرونده‌های دارای تأمین ارز جزئی و همچنین آخرین مهلت افتتاح ثبت‌سفارش جدید «بدون انتقال ارز» برای خودروهایی که با تعهد از گمرک ترخیص شده‌اند.
• ۹ خرداد ۱۴۰۵: مهلت صدور قبض انبار برای ثبت‌سفارش‌های قبلی با نوع عملیات ارزی بانکی که فاقد تأمین ارز هستند و قرار است نوع عملیات ارزی آنها به «بدون انتقال ارز» تغییر کند.

بنابراین برخورداری از قبض انبار در تاریخ‌های تعیین‌شده، یکی از شروط کلیدی برای ادامه فرآیند خواهد بود.

نحوه بررسی صحت اطلاعات قبض انبار

سامانه جامع تجارت تأکید کرده که صرف ارائه اطلاعات قبض انبار برای ادامه فرآیند کافی نیست؛ صحت و تطبیق اطلاعات نیز مورد بررسی قرار خواهد گرفت. دفتر صنایع خودرو، نیرومحرکه و حمل‌ونقل وزارت صمت مسئول کنترل صحت اطلاعات قبض‌های انبار اعلام‌شده است. این کنترل با هدف جلوگیری از استفاده از اسناد غیرواقعی یا مغایر با اطلاعات ثبت‌شده در پرونده‌های واردات انجام می‌شود.

محدودیت‌ها و نکات پایانی

اطلاعیه منتشرشده به معنای آزادسازی عمومی ثبت‌سفارش خودرو نیست و تنها پرونده‌هایی که شرایط مشخص‌شده را داشته باشند می‌توانند از مسیرهای اعلام‌شده استفاده کنند. به‌طور مشخص:

• فقط پرونده‌هایی که مطابق ضوابط، قبض انبار در مهلت تعیین‌شده دارند و افزایش مبلغ یا تعداد کالا در ثبت‌سفارش ثبت نشده است، می‌توانند ادامه فرآیند را با محل تأمین ارز اولیه پی بگیرند.
• برای پرونده‌هایی که نوع عملیات ارزی آنها به «بدون انتقال ارز» تغییر می‌یابد، روند ترخیص و واردات دیگر بر پایه تأمین ارز بانکی قبلی پیش نخواهد رفت و واردکننده باید مطابق مدارک اصلاح‌شده اقدام کند.

تصمیم اخیر می‌تواند به تعیین تکلیف بخشی از خودروهای بلاتکلیف در زنجیره واردات کمک کند؛ اما میزان اثرگذاری آن به تعداد پرونده‌های مشمول، سرعت بررسی صحت اطلاعات قبض انبار و تکمیل مراحل گمرکی و شماره‌گذاری بستگی خواهد داشت. واردکنندگان مشمول باید در مهلت‌های اعلام‌شده اقدام کنند و برای هر گونه ابهام یا استعلام، از کانال‌های رسمی وزارت صمت و سامانه جامع تجارت پیگیری نمایند.

پیشنهاد برای واردکنندگان

واردکنندگان توصیه می‌شود هرچه سریع‌تر پرونده‌های خود را در سامانه جامع تجارت بازبینی کرده، از صدور قبض انبار در مهلت‌های مقرر اطمینان حاصل کنند و در صورت نیاز نسبت به ویرایش نوع عملیات ارزی اقدام نمایند. همچنین آماده بودن اسناد و پاسخگویی به استعلام‌های دفتر صنایع خودرو می‌تواند روند بررسی و ادامه فرآیند را تسهیل کند.