صنعت خودروی ایران در آستانه تغییر مهمی قرار دارد. رئیس سازمان ملی استاندارد ایران اعلام کرده است که مجموعه الزامات فعلی خودرو، یعنی استانداردهای ۸۵گانه، دیگر پاسخ‌گوی نیازهای امروز بازار و فناوری‌های جدید نیست. پس از بازنگری انجام‌شده، تعداد استانداردهای موردنیاز برای خودروها به ۱۲۲ مورد افزایش یافته است؛ تغییری که ۳۷ الزام تازه را به فرآیند تولید، ارزیابی و عرضه خودرو اضافه می‌کند.
این تصمیم می‌تواند بر طیف گسترده‌ای از بخش‌های صنعت خودرو اثر بگذارد؛ از طراحی بدنه و پلتفرم گرفته تا تجهیزات ایمنی، قطعات فنی، آزمون‌های کنترل کیفیت و مشخصات خودروهای جدید. هدف اصلی، نزدیک‌تر کردن استاندارد خودرو در ایران به الزامات روز صنعت خودروسازی جهان عنوان شده است.
افزایش استاندارد خودرو از ۸۵ به ۱۲۲ مورد
فرزانه انصاری، رئیس سازمان ملی استاندارد ایران، با اشاره به بازنگری استانداردهای خودرو در ابتدای سال جاری گفته است که الزامات ۸۵گانه موجود، با وجود نقش مهمی که در کنترل کیفیت خودروهای داخلی دارند، برای شرایط کنونی کافی نیستند. رشد فناوری‌های خودرویی، افزایش سطح انتظار مشتریان و اهمیت بیشتر ایمنی فعال و غیرفعال باعث شده است بازنگری در این مقررات به یک ضرورت تبدیل شود.
بر اساس این بازنگری، شمار استانداردهای خودرو به ۱۲۲ مورد رسیده است. این استانداردها می‌توانند بخش‌هایی مانند عملکرد سیستم‌های ایمنی، تجهیزات الکترونیکی، کیفیت قطعات، آلایندگی، دوام فنی و امکانات مورد استفاده در خودروهای سواری را پوشش دهند. جزئیات اجرای هر الزام، مطابق برنامه مصوب، به‌تدریج مشخص خواهد شد.
زمان اجرای استانداردهای جدید خودرو
اجرای مرحله‌ای برای کاهش فشار بر خودروسازان
قرار نیست تمام ۱۲۲ استاندارد جدید به‌صورت هم‌زمان و یکباره اجرا شوند. طبق اعلام سازمان ملی استاندارد، با هماهنگی وزارت صنعت، معدن و تجارت و بر اساس مصوبه شورای‌عالی استاندارد، جدول زمان‌بندی اجرای این مقررات آماده شده است.
بر این اساس، از مهرماه سال آینده بخشی از الزامات تازه به‌صورت تدریجی وارد فرآیند تولید و تأیید خودرو خواهد شد. این روش به خودروسازان فرصت می‌دهد پلتفرم‌های قدیمی را اصلاح کنند، خطوط تولید را ارتقا دهند و برای انجام آزمون‌های فنی و ایمنی آماده شوند. زمان‌بندی مرحله‌ای همچنین می‌تواند از توقف ناگهانی تولید یا ایجاد اختلال در عرضه خودرو به بازار جلوگیری کند.
استانداردهای جدید چه تغییری در خودروها ایجاد می‌کنند؟
بخش مهمی از الزامات تازه به ایمنی خودرو مربوط می‌شود. در نتیجه، خودروسازان ممکن است مجبور شوند در طراحی سازه بدنه، سامانه‌های کنترل خودرو و تجهیزات محافظتی بازنگری کنند. بخش دیگری از استانداردها به امکانات و قطعاتی مربوط است که می‌توانند عملکرد، قابلیت اطمینان و کیفیت استفاده روزمره از خودرو را بهبود دهند.
البته نمی‌توان انتظار داشت افزایش استانداردها فقط با اضافه کردن چند تجهیزات جانبی انجام شود. در بسیاری از موارد، ارتقای مشخصات فنی خودرو به اصلاح معماری الکترونیکی، تغییر در سیستم تعلیق، بهبود ترمزها، توسعه سامانه‌های کمک‌راننده و بازطراحی پلتفرم نیاز دارد. همچنین باید امکان آزمایش قطعات و تجهیزات جانبی در داخل کشور فراهم شود تا فرآیند تأیید محصول سریع‌تر و دقیق‌تر انجام گیرد.
آیا خودروهای داخلی استانداردهای فعلی را پاس می‌کنند؟
رئیس سازمان ملی استاندارد ایران اعلام کرده است که خودروهای تولید داخل در حال حاضر الزامات ۸۵گانه فعلی را رعایت می‌کنند. در طول فرآیند تولید نیز نمونه‌برداری، کنترل و پایش خودروها انجام می‌شود تا میزان انطباق محصولات با مقررات مشخص شود.
با این حال، رعایت استانداردهای فعلی به معنای پایان مسیر نیست. فاصله میان یک خودروی اقتصادی داخلی و محصولات جدید بازارهای جهانی تنها به طراحی ظاهری یا قدرت موتور محدود نمی‌شود؛ ایمنی، کیفیت ساخت، مصرف سوخت، فناوری‌های ارتباطی و سامانه‌های هوشمند نیز در جایگاه خودرو نقش تعیین‌کننده دارند. از این منظر، حرکت از ۸۵ به ۱۲۲ استاندارد می‌تواند خودروسازان را به سمت توسعه محصولاتی رقابتی‌تر هدایت کند.
تأثیر افزایش استانداردها بر بازار خودرو
ارتقای کیفیت یا افزایش قیمت؟
اجرای مقررات تازه می‌تواند باعث افزایش سرمایه‌گذاری در صنعت خودرو شود. خودروسازان برای ارتقای پلتفرم، خرید تجهیزات آزمایشگاهی، توسعه قطعات جدید و بهبود خطوط کنترل کیفیت به منابع مالی بیشتری نیاز خواهند داشت. در صورت استفاده گسترده‌تر از فناوری‌ها و قطعات پیشرفته، هزینه تولید نیز ممکن است افزایش پیدا کند.
این افزایش هزینه احتمالاً بر قیمت تمام‌شده خودرو اثر خواهد گذاشت، اما میزان آن به شیوه اجرای استانداردها، مهلت‌های تعیین‌شده، سطح سرمایه‌گذاری شرکت‌ها و امکان تولید داخلی قطعات بستگی دارد. از سوی دیگر، اگر الزامات جدید به بهبود دوام، ایمنی و عملکرد خودرو منجر شوند، ارزش فنی محصولات و اعتماد خریداران نیز افزایش خواهد یافت.
مقایسه ۱۲۲ استاندارد با ۸۵ استاندارد
افزایش تعداد استانداردهای خودرو از ۸۵ به ۱۲۲ مورد، به معنای اضافه شدن ۳۷ الزام جدید به صنعت خودروسازی است. اجرای تدریجی این مقررات به شرکت‌ها فرصت می‌دهد محصولات فعلی را به‌روزرسانی کنند و برای طراحی خودروهای آینده برنامه دقیق‌تری داشته باشند.
در نهایت، موفقیت این طرح تنها به تعداد استانداردها وابسته نیست؛ کیفیت نظارت، شفافیت آزمون‌ها، دسترسی به فناوری، توان قطعه‌سازان و نحوه برخورد با خودروهای کم‌تیراژ نیز اهمیت زیادی دارد. اگر این عوامل هم‌زمان تقویت شوند، استانداردهای ۱۲۲گانه می‌توانند به بهبود ایمنی خودرو، ارتقای کیفیت تولید و افزایش رقابت‌پذیری بازار خودروی ایران کمک کنند.
گفتگو
نظر بگذارید
نظرات
هنوز نظری ثبت نشده. اولین نفر باشید.